Tại tỉnh Hồ Bắc, Trung Quốc, những tòa nhà cao tới 26 tầng được xây dựng không phải để làm văn phòng hay căn hộ, mà để nuôi lợn. Hai công trình này có khả năng cung ứng tới 1,2 triệu con lợn mỗi năm khi hoạt động hết công suất.
Mô hình được ví như những “chung cư nuôi lợn” đã phát triển mạnh tại Trung Quốc sau đợt bùng phát dịch tả lợn châu Phi năm 2018. Thay vì mở rộng trang trại trên diện tích đất lớn, các doanh nghiệp đưa hoạt động chăn nuôi lên nhiều tầng, kết hợp hệ thống thông gió, xử lý chất thải và tự động hóa.
Năm 2020, Muyuan Foods, một trong những doanh nghiệp chăn nuôi lợn lớn nhất thế giới, đưa vào hoạt động tổ hợp gồm 21 tòa nhà cao 6 tầng, tích hợp sản xuất thức ăn, chăn nuôi và giết mổ. Mô hình này giúp tiết kiệm diện tích đất, nhưng đồng thời đặt ra những yêu cầu cao về vốn đầu tư, kỹ thuật và kiểm soát dịch bệnh.
Hòa Phát từng sang Trung Quốc nghiên cứu những tòa nhà nuôi lợn
Tại buổi gặp gỡ nhà đầu tư ngày 6/11/2026, lãnh đạo Công ty CP Phát triển Nông nghiệp Hòa Phát (HPA) tiết lộ doanh nghiệp đã sang Trung Quốc nghiên cứu mô hình chăn nuôi nhà cao tầng sau đại dịch Covid-19. Tuy nhiên, đến nay Hòa Phát vẫn chưa lựa chọn triển khai.
Theo đánh giá của HPA, công nghệ chăn nuôi nhà tầng tại Trung Quốc vẫn trong quá trình hoàn thiện. Nhiều hệ thống được phát triển ở giai đoạn đầu đang phải cải tạo, sửa chữa về kỹ thuật và thông gió. Khoảng hai năm gần đây, Trung Quốc cũng đã hãm tốc độ phát triển mô hình này do những vấn đề liên quan đến suất đầu tư, chi phí vận hành và yêu cầu kiểm soát quy mô đàn.
Bối cảnh rộng hơn là thị trường thịt lợn Trung Quốc đang đối mặt với áp lực dư cung. Lãnh đạo HPA cho rằng việc mở rộng đàn quá nhanh trong những năm trước là một trong những nguyên nhân khiến ngành chăn nuôi nước này kéo dài tình trạng khó khăn khi giá lợn giảm sâu.
Tháng 5/2026, Bộ Nông nghiệp và Nông thôn Trung Quốc ban hành phương án điều tiết năng lực sản xuất mới, đặt mục tiêu duy trì đàn lợn nái sinh sản ở mức khoảng 37,5 triệu con. Đây là lần tiếp tục hạ mục tiêu đàn nái kể từ tháng 2/2024. Cơ quan quản lý cũng yêu cầu tăng cường giám sát, điều chỉnh sản xuất để hạn chế những biến động lớn về cung cầu.
Việc Trung Quốc phải điều tiết đàn lợn không có nghĩa riêng mô hình chăn nuôi cao tầng gây ra dư cung. Tuy nhiên, câu chuyện cho thấy những rủi ro khi năng lực sản xuất được mở rộng nhanh hơn nhu cầu thị trường.
Việt Nam vừa có bước tiến lớn trong lĩnh vực nuôi sống nửa nhân loại: Người nông dân trực tiếp hưởng lợi
Từng hợp tác với Vingroup, Tập đoàn của Pháp hiến kế giúp Việt Nam tiết kiệm nhiều tỷ USD khi làm siêu dự án
Với Hòa Phát, quyết định đầu tư nhà tầng phụ thuộc vào ba yếu tố chính: nhu cầu mở rộng đàn trên quỹ đất hiện có, hiệu quả kinh tế của dự án và mức độ hoàn thiện của công nghệ. Trong điều kiện hiện tại, doanh nghiệp chưa thấy cần thiết phải chuyển sang mô hình này.
Thực tế, các doanh nghiệp Việt Nam đang có những lựa chọn khác nhau. BAF Việt Nam và Muyuan Foods đã công bố hợp tác phát triển tổ hợp chăn nuôi công nghệ cao quy mô đầu tư dự kiến 12.000 tỷ đồng tại Tây Ninh, trong đó có mô hình trang trại nhiều tầng. Dự án đã được chấp thuận chủ trương đầu tư từ năm 2025.
Trong khi đó, Hòa Phát tiếp tục vận hành hệ thống trang trại truyền thống theo mô hình khép kín. Đến cuối quý III/2026, HPA có 8 trang trại lợn với tổng diện tích gần 388 ha, quy mô đàn nái khoảng 25.000 con.
Giá lợn giảm sâu, trại dân thua lỗ nhưng Hòa Phát vẫn có lãi
Những tính toán thận trọng của Hòa Phát diễn ra khi thị trường chăn nuôi trong nước bước vào giai đoạn khó khăn.
Tại buổi gặp nhà đầu tư, lãnh đạo HPA cho biết giá lợn hơi giảm mạnh từ đầu tháng 10, có thời điểm xuống khoảng 46.000–49.000 đồng/kg. Ở mức giá này, nhiều doanh nghiệp chăn nuôi đã tiến sát điểm hòa vốn, trong khi các trang trại nhỏ của người dân phải chịu thua lỗ.
Diễn biến thị trường sau đó còn bất lợi hơn. Theo dữ liệu thị trường được Greenfeed cập nhật, đầu tháng 11, giá lợn hơi tại nhiều địa phương dao động quanh 43.000–46.000 đồng/kg trước khi có dấu hiệu phục hồi nhẹ.
Giá thành giữa các mô hình chăn nuôi cũng có sự chênh lệch đáng kể.
Theo thông tin thị trường được lãnh đạo HPA chia sẻ, giá thành tại một số trang trại lớn tự sản xuất con giống từ đàn nái đã lên khoảng 50.000 đồng/kg hoặc cao hơn. Với những trang trại mua lợn con về nuôi thịt, giá thành có thể đạt 55.000–58.000 đồng/kg.
Điều đó đồng nghĩa khi giá bán giảm xuống dưới 50.000 đồng/kg, nhiều trang trại không đủ bù đắp chi phí sản xuất.
Trong khi đó, Hòa Phát cho biết vẫn duy trì được lợi nhuận nhờ giá thành thấp hơn mặt bằng chung và cơ cấu sản phẩm bán ra. Giá thành kế hoạch của HPA đầu năm 2026 khoảng 45.000 đồng/kg, dù doanh nghiệp thừa nhận chi phí thực tế đã tăng trong năm do nguyên liệu và thức ăn chăn nuôi đắt lên.
Một lợi thế khác của HPA là ngoài lợn thịt thương phẩm, doanh nghiệp còn kinh doanh lợn giống, chiếm khoảng 30–35% tổng sản lượng xuất bán. Lãnh đạo công ty cho biết lợn giống Hòa Phát thường được bán cao hơn mặt bằng thị trường khoảng 150.000–200.000 đồng/con nhờ chất lượng giống và khả năng tăng trọng.
Theo doanh nghiệp, đặc điểm này có thể giúp người chăn nuôi rút ngắn thời gian nuôi tới khi xuất chuồng khoảng 7–10 ngày.
Trong quý III/2026, HPA xuất bán hơn 151.000 con lợn, tăng 47% so với quý trước. Riêng mảng chăn nuôi lợn đóng góp 622 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế trong 9 tháng đầu năm, tương đương 66% lợi nhuận toàn công ty.
Dù vậy, ban lãnh đạo không kỳ vọng kết quả kinh doanh quý IV tiếp tục duy trì mức cao như quý III. Giá bán bình quân của HPA trong quý III khoảng 58.500 đồng/kg, trong khi AgroMonitor dự báo giá lợn hơi bình quân quý IV khoảng 52.800 đồng/kg.
Theo HPA, nếu giá diễn biến quanh mức dự báo trên, doanh nghiệp vẫn có thể duy trì lợi nhuận nhưng kết quả quý IV sẽ chịu ảnh hưởng và thấp hơn quý III.
Thức ăn chăn nuôi tăng giá 7 lần trong năm
Theo lãnh đạo HPA, năm 2026 đã có 7 lần điều chỉnh tăng giá bán thức ăn chăn nuôi, với mức tăng cộng gộp vượt 1.400 đồng/kg đối với các loại thức ăn.
Trong những tháng đầu năm, khi giá vật nuôi còn tương đối thuận lợi, doanh nghiệp sản xuất thức ăn có thể chuyển phần lớn chi phí nguyên liệu tăng thêm vào giá bán. Tuy nhiên, từ cuối quý II và đặc biệt trong tháng 10, giá lợn giảm khiến khả năng hấp thụ chi phí của các trang trại suy yếu.
HPA cho biết đã phải chia sẻ một phần mức tăng chi phí với khách hàng chăn nuôi. Điều này cũng góp phần khiến lợi nhuận mảng thức ăn chăn nuôi trong quý III giảm so với cùng kỳ.
Hai nguyên liệu quan trọng nhất trong khẩu phần thức ăn là ngô và khô đậu tương. Trong đó, giá khô đậu tương tháng 9/2026 đã tăng tới 20% so với tháng 1.
Doanh nghiệp phải điều chỉnh công thức phối trộn, sử dụng một phần nguyên liệu thay thế như lúa mì, sắn, cám gạo hoặc các nguồn nguyên liệu cung cấp đạm khác để tối ưu giá thành.
Tuy nhiên, khả năng thay thế không phải vô hạn. Mỗi loại nguyên liệu có thành phần dinh dưỡng khác nhau, buộc doanh nghiệp phải cân đối giữa chi phí và yêu cầu kỹ thuật của vật nuôi.
Một chi tiết được HPA tiết lộ là trong năm 2026, chênh lệch giá giữa việc nhập khẩu trực tiếp, mua nguyên liệu từ xa so với mua hàng ngắn hạn hoặc mua hằng ngày có thời điểm lên tới hơn 1.000 đồng/kg ngô và 1.400 đồng/kg khô đậu tương.
Để kiểm soát rủi ro, Hòa Phát duy trì chiến lược mua nguyên liệu gối đầu, kết hợp các lô hàng có mức giá khác nhau. Lượng nguyên liệu tồn kho thường tương đương 0,85–1,5 tháng sử dụng, thay vì tích trữ trong thời gian quá dài.
Doanh nghiệp cho biết việc tích trữ nông sản trong nhiều tháng vừa đòi hỏi diện tích kho lớn, vừa có nguy cơ ảnh hưởng đến chất lượng nguyên liệu.
Ngoài việc bán thức ăn cho khách hàng bên ngoài, HPA còn sử dụng sản phẩm từ hai nhà máy cám để cung cấp cho hệ thống trang trại nội bộ. Trong 9 tháng đầu năm, doanh nghiệp tiêu thụ hơn 274.000 tấn thức ăn chăn nuôi, trong đó hơn 143.000 tấn được phân phối ra thị trường.
Mô hình kết hợp sản xuất thức ăn và chăn nuôi giúp HPA chủ động một phần chi phí đầu vào, đồng thời tạo sản lượng tiêu thụ ổn định cho các nhà máy.
Dù có những lợi thế trên, hoạt động kinh doanh của HPA vẫn chịu ảnh hưởng từ chu kỳ ngành. Sau 9 tháng năm 2026, doanh nghiệp đạt 5.064 tỷ đồng doanh thu và 948 tỷ đồng lợi nhuận sau thuế, lần lượt giảm 21% và 27% so với cùng kỳ năm trước.
