Tiến sĩ Toán học khởi nghiệp ở tuổi 52
Tiến sĩ Mai Huy Tân sinh năm 1949 tại Hà Nội. Trước khi được biết đến với vai trò nhà sáng lập thương hiệu xúc xích Đức Việt, ông từng có một hành trình học tập và nghiên cứu khoa học kéo dài nhiều năm.
Năm 1970, Tiến sĩ Mai Huy Tân tốt nghiệp Khoa Toán, Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Sau thời gian công tác tại Bộ Điện và Than, ông tiếp tục sang Cộng hòa Dân chủ Đức làm nghiên cứu sinh tại Đại học Martin Luther, thành phố Halle, từ năm 1982 đến năm 1986.
Ông bảo vệ thành công luận án tiến sĩ với đề tài về các phép toán tối ưu ứng dụng trong lập kế hoạch sản xuất tại xí nghiệp công nghiệp. Trở về nước, Tiến sĩ Mai Huy Tân tiếp tục công tác trong lĩnh vực nghiên cứu kinh tế lượng, toán ứng dụng và thông tin khoa học kỹ thuật. Tuy nhiên, con đường theo đuổi nghiên cứu khoa học của ông không diễn ra như kỳ vọng.
Năm 1988, ông khép lại chặng đường 22 năm học và nghiên cứu toán học thuần túy. Sau đó, ông tiếp tục làm việc tại các cơ quan và tổ chức khác nhau trước khi quyết định chuyển hướng sang kinh doanh thực phẩm.
Ý tưởng sản xuất xúc xích Đức tại Việt Nam bắt nguồn từ khoảng thời gian Tiến sĩ Mai Huy Tân học tập và nghiên cứu tại Đức. Thời điểm đó, ông có cơ hội thưởng thức các loại xúc xích truyền thống của vùng Thüringen. Tuy nhiên, ý tưởng đưa sản phẩm này về Việt Nam chỉ thực sự hình thành vào khoảng năm 2000, sau khi ông cùng một người bạn Đức thử sức với lĩnh vực kinh doanh cửa nhựa nhưng không thành công.
Nhận thấy người Việt từng học tập, lao động tại Đức có nhu cầu với loại xúc xích này, hai người quyết định chuyển hướng sang sản xuất thực phẩm.
Quyết định khởi nghiệp này không dễ dàng, bởi ông chưa từng có kinh nghiệm trong lĩnh vực chế biến thực phẩm. Ông từng hài hước thừa nhận mình chưa bao giờ phải đi chợ, thái thịt hay tính toán nguyên liệu để làm xúc xích. Bù lại, tư duy của một người làm toán giúp ông có cách tiếp cận bài bản. Trước khi bắt tay vào sản xuất, ông tính toán chi phí nguyên liệu, giá thành, giá bán và khả năng tiêu thụ, đồng thời xây dựng phương án đầu tư và tiếp thị.
Từ xưởng thuê 200 m² đến thương hiệu xúc xích nổi tiếng
Năm 2000, khi đã 52 tuổi, ông Mai Huy Tân thành lập Công ty TNHH Sản xuất và Thương mại Dịch vụ Đức Việt.
Những ngày đầu, doanh nghiệp chỉ có một xưởng thuê rộng khoảng 200 m² tại Hà Nội và 10 công nhân. Với sự hỗ trợ của chuyên gia Đức, công nhân được đào tạo về quy trình sản xuất, còn dây chuyền được xây dựng theo công nghệ của Đức.
Những mẻ xúc xích đầu tiên thu hút nhóm khách hàng từng học tập, lao động tại Đức, trước khi dần tiếp cận đông đảo người tiêu dùng trong nước. Từ một cơ sở nhỏ, Đức Việt từng bước mở rộng nhà máy, phát triển hệ thống phân phối và xây dựng được chỗ đứng trên thị trường thực phẩm chế biến.
Ông còn bán căn nhà ở phố cổ Hà Nội được 1.200 lượng vàng thời bấy giờ để đầu tư nhà máy sản xuất xúc xích Việt Đức theo công nghệ Đức tại Hưng Yên. Nhà máy này chính thức khánh thành vào tháng 2/2004.
Tháng 6/2008, công ty chuyển đổi thành Công ty cổ phần Thực phẩm Đức Việt. Trong quá trình phát triển, doanh nghiệp liên tục mở rộng danh mục sản phẩm, từ xúc xích tươi, xúc xích hun khói đến các loại thịt chế biến và thực phẩm tiện lợi. Thương hiệu Đức Việt dần xuất hiện tại các hệ thống siêu thị, nhà hàng, khách sạn và nhiều kênh phân phối trên cả nước.
Hải Phòng, Quảng Ninh, Hà Nội đồng loạt nhận nhiệm vụ quan trọng
Từng hợp tác với Vingroup, Tập đoàn của Pháp hiến kế giúp Việt Nam tiết kiệm nhiều tỷ USD khi làm siêu dự án
Đến năm 2016, theo chia sẻ của ông Mai Huy Tân, Đức Việt đã vươn lên nhóm 3 doanh nghiệp dẫn đầu thị trường Việt Nam trong lĩnh vực sản xuất xúc xích. Từ một cơ sở sản xuất nhỏ, Đức Việt phát triển thành nhà máy rộng hơn 3 ha. Năm 2015, doanh thu công ty đạt hơn 600 tỷ đồng, tổng tài sản khoảng 320 tỷ đồng.
Đáng chú ý, thương hiệu này không chỉ xây dựng được chỗ đứng nhờ sản phẩm mang hương vị Đức mà còn nhờ việc phát triển hệ thống phân phối và duy trì chất lượng sản xuất. Đức Việt từng nhiều năm được bình chọn là Hàng Việt Nam chất lượng cao, đồng thời nhận các giải thưởng như Sao Vàng Đất Việt.
Bước ngoặt chuyển nhượng doanh nghiệp cho tập đoàn Hàn Quốc
Khi Đức Việt đã có vị thế trên thị trường, ông Mai Huy Tân tiếp tục đưa ra một quyết định lớn: chuyển nhượng doanh nghiệp cho nhà đầu tư nước ngoài.
Tháng 9/2016, Tập đoàn Daesang của Hàn Quốc hoàn tất thương vụ mua lại cổ phần Công ty cổ phần Thực phẩm Đức Việt. Tại thời điểm đó, giá trị thương vụ là 710 tỷ đồng, tương đương khoảng 32 triệu USD.
Đây là một trong những thương vụ mua bán – sáp nhập đáng chú ý trong ngành thực phẩm Việt Nam thời điểm đó. Với Daesang, việc sở hữu Đức Việt giúp tập đoàn Hàn Quốc mở rộng hoạt động trong lĩnh vực chế biến thịt và thực phẩm tại thị trường Việt Nam. Trước thương vụ, ông Mai Huy Tân sở hữu 28,62% cổ phần Đức Việt và là cổ đông lớn nhất. Ông cho biết số tiền thu về từ việc chuyển nhượng cổ phần vào khoảng 200 tỷ đồng.
Việc chuyển nhượng Đức Việt không đồng nghĩa với việc ông Mai Huy Tân dừng hoạt động kinh doanh. Theo hồ sơ tiểu sử được công bố trên website của ông, năm 2010, ông sáng lập Công ty TNHH Nhịp Cầu Việt - Đức, hoạt động trong lĩnh vực công nghệ xử lý rác thải và năng lượng tái tạo.
Đến năm 2020, ông tiếp tục thành lập Công ty cổ phần Tư vấn Đầu tư Phát triển Xanh THDV, hướng đến các mô hình kinh tế gắn với phát triển xanh. Năm 2021, ông đảm nhiệm vị trí Giám đốc Viện Kinh tế tuần hoàn và Phát triển bền vững Mekong.
Hành trình của Tiến sĩ Mai Huy Tân cho thấy khởi nghiệp không nhất thiết phải bắt đầu từ sớm. Những kinh nghiệm, kiến thức và sự kiên trì tích lũy trong nhiều năm vẫn có thể trở thành nền tảng để một người bước sang một hành trình nghề nghiệp khác.
(Tổng hợp)
