Bộ Tài chính cho biết, so với Nghị định số 93/2021/NĐ-CP của Chính phủ về vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện hỗ trợ khắc phục khó khăn do thiên tai, dịch bệnh, sự cố; hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo, dự thảo đề xuất bổ sung 5 hành vi bị nghiêm cấm trong vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng các nguồn đóng góp tự nguyện để thực hiện hoạt động xã hội, từ thiện như sau: (i) sử dụng tài khoản phục vụ chi tiêu cá nhân hoặc tài khoản hoạt động thường xuyên của tổ chức để tiếp nhận nguồn đóng góp tự nguyện; (ii) thu phí, hoa hồng hoặc lợi ích khác tính trên nguồn đóng góp đã vận động, tiếp nhận được; (iii) kêu gọi, vận động nhân danh cơ quan, tổ chức khác khi chưa được đồng ý bằng văn bản; (iv) ấn định mức đóng góp, gắn việc đóng góp tự nguyện với việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân hoặc với việc giải quyết công việc, thủ tục hành chính; (v) vận động, tiếp nhận đóng góp tự nguyện để sử dụng cho nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước. Theo Bộ Tài chính, hai hành vi cuối được bổ sung nhằm ngăn ngừa nguy cơ lạm thu và nguy cơ huy động đóng góp thay cho nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước khi phạm vi điều chỉnh được mở rộng.
Như vậy, theo dự thảo, các hành vi bị nghiêm cấm bao gồm:
1. Cản trở hoặc ép buộc tổ chức, cá nhân tham gia vận động, đóng góp, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện.
2. Báo cáo, cung cấp thông tin không đúng sự thật; chiếm đoạt; phân phối, sử dụng sai mục đích, không đúng thời gian phân phối, đối tượng được hỗ trợ từ nguồn đóng góp tự nguyện.
3. Lợi dụng công tác vận động, tiếp nhận, phân phối và sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện để trục lợi hoặc thực hiện các hoạt động xâm phạm an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội.
4. Sử dụng tài khoản phục vụ chi tiêu cá nhân hoặc tài khoản hoạt động thường xuyên của tổ chức để tiếp nhận nguồn đóng góp tự nguyện.
5. Thu phí, hoa hồng hoặc lợi ích khác tính trên nguồn đóng góp tự nguyện đã vận động, tiếp nhận được.
6. Kêu gọi, vận động đóng góp tự nguyện nhân danh cơ quan, tổ chức khi chưa được cơ quan, tổ chức đó đồng ý bằng văn bản.
7. Ấn định mức đóng góp; gắn việc đóng góp tự nguyện với việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân hoặc với việc giải quyết công việc, thủ tục hành chính cho tổ chức, cá nhân.
8. Vận động, tiếp nhận đóng góp tự nguyện để sử dụng cho nhiệm vụ chi của ngân sách nhà nước.
Nghĩa vụ của tổ chức, cá nhân vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện
Theo dự thảo, tổ chức, cá nhân vận động, tiếp nhận, phân phối nguồn đóng góp tự nguyện có các nghĩa vụ sau đây:
Thông báo công khai về mục đích, phạm vi, đối tượng, phương thức, thời gian vận động, tiếp nhận và thời gian cam kết phân phối trước khi bắt đầu vận động, đồng thời gửi thông báo bằng văn bản hoặc bằng phương tiện điện tử đến Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đặt trụ sở hoặc nơi cư trú theo Mẫu tại Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định này. Thủ tục thông báo của doanh nghiệp, hợp tác xã, tổ chức khác có tư cách pháp nhân thực hiện theo quy định tại khoản 5 Điều 8 của Nghị định này; của cá nhân thực hiện theo quy định tại khoản 1 Điều 20 của Nghị định này. Trường hợp vận động trên không gian mạng, nội dung thông báo phải nêu rõ địa chỉ trang thông tin điện tử, cổng thông tin điện tử, tài khoản mạng xã hội, ứng dụng hoặc kênh khác được sử dụng để kêu gọi, tiếp nhận đóng góp tự nguyện.
Mở tài khoản riêng để tiếp nhận nguồn đóng góp tự nguyện theo quy định tại Điều 11, khoản 2 Điều 20, khoản 1 Điều 24 và khoản 1 Điều 26 của Nghị định này.
Sử dụng nguồn đóng góp tự nguyện đúng mục đích, đối tượng đã cam kết. Trường hợp thay đổi mục đích, đối tượng thì phải được tổ chức, cá nhân đóng góp đồng ý, trừ trường hợp Nghị định này có quy định khác.
Công khai kết quả tiếp nhận, phân phối, sử dụng và số dư. Tổ chức thực hiện theo quy định tại Điều 17 của Nghị định này. Cá nhân thực hiện theo quy định tại khoản 3 Điều 22 của Nghị định này; trường hợp vận động hỗ trợ bệnh nhân mắc bệnh hiểm nghèo thì thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 26 của Nghị định này.
Lập, lưu trữ sổ sách, chứng từ, sao kê tài khoản và tài liệu có liên quan; cung cấp cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi được yêu cầu. Tổ chức thực hiện việc lưu trữ theo quy định của pháp luật về kế toán; cá nhân thực hiện việc lưu trữ trong thời hạn 05 năm kể từ ngày kết thúc việc phân phối. Trường hợp có dấu hiệu vi phạm quy định tại Điều 6 của Nghị định này hoặc có phản ánh, kiến nghị của tổ chức, cá nhân đóng góp, cơ quan nhà nước có thẩm quyền kiểm tra và quyết định việc kiểm toán theo quy định của pháp luật.
Xử lý nguồn đóng góp tự nguyện còn dư theo quy định của Nghị định này.
Đối với nguồn đóng góp tự nguyện để hỗ trợ đối tượng quy định tại điểm c khoản 1 Điều 1 của Nghị định này, ngoài nghĩa vụ quy định tại khoản 1 Điều này, tổ chức, cá nhân vận động còn có nghĩa vụ xác định đối tượng được hỗ trợ trên cơ sở danh sách, giấy tờ đã có về hộ nghèo, hộ cận nghèo, đối tượng trợ giúp xã hội, người gặp rủi ro, biến cố đột xuất do Ủy ban nhân dân cấp xã nơi đối tượng cư trú hoặc cơ quan, tổ chức quản lý trực tiếp đối tượng đó cấp hoặc đang quản lý theo quy định của pháp luật về giảm nghèo và pháp luật về trợ giúp xã hội. Việc xác định đối tượng được thực hiện trên cơ sở các danh sách, giấy tờ đã có, không yêu cầu đối tượng được hỗ trợ thực hiện thêm thủ tục xác nhận; việc đối chiếu để tránh hỗ trợ trùng lặp thực hiện theo quy định tại khoản 2 Điều 31 của Nghị định này.
Mời bạn đọc xem toàn văn dự thảo và góp ý tại đây./.
