Tuy nhiên, nhiệm vụ còn rất nặng nề khi hơn 86.500 tỷ đồng vẫn cần được thực hiện trong những tháng còn lại của năm 2026, tính cả tháng 1-2027. Bài toán đặt ra không chỉ là tăng tốc giải ngân, mà còn là phải chuyển vốn thành công trình, tạo đóng góp thực chất cho mục tiêu tăng trưởng.
Giải ngân vượt kế hoạch, áp lực vẫn lớn
Theo Sở Tài chính Hà Nội, tính đến ngày 31-10, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026 của Hà Nội đạt 125.444 tỷ đồng, bằng 104,5% kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao và 75,95% kế hoạch thành phố giao sau khi loại trừ khoản tiết kiệm 5%; tăng 159,1% so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, tỷ lệ giải ngân cao chưa đồng nghĩa toàn bộ nguồn vốn đã chuyển thành khối lượng thi công. Tại phiên họp UBND thành phố thường kỳ tháng 11-2026, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng lưu ý, khoảng 40% số vốn đã giải ngân là vốn tạm ứng, chưa được chuyển hóa thành khổi lượng thực hiện trên công trường.
Đây là điểm đáng chú ý trong điều hành đầu tư công. Tạm ứng vốn là một khâu cần thiết trong quá trình thực hiện hợp đồng, song nếu tiến độ thi công không theo kịp dòng vốn thì hiệu quả sử dụng nguồn lực sẽ bị ảnh hưởng. Vì vậy, yêu cầu đặt ra không chỉ là đẩy nhanh thủ tục thanh toán, mà còn phải kiểm soát chặt tiến độ thực hiện sau giải ngân.
Áp lực càng lớn khi khối lượng vốn cần giải ngân trong 2 tháng còn lại của năm 2026 và tháng 1-2027, lên tới khoảng 86.532 tỷ đồng.
Tại buổi làm việc với Sở Tài chính ngày 5-11, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, để đạt mục tiêu tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) 11% cả năm, Hà Nội cần đạt mức tăng trưởng khoảng 16,55% trong quý IV-2026. Giải ngân đầu tư công vì vậy được đặt trong mối liên hệ trực tiếp với nhiệm vụ tăng trưởng, thay vì chỉ là chỉ tiêu hoàn thành kế hoạch vốn.
Sự chênh lệch về tỷ lệ thực hiện giữa các cấp ngân sách cũng là vấn đề cần lưu tâm. Theo số liệu thống kê, vốn đầu tư thực hiện từ ngân sách cấp thành phố đạt 85.406 tỷ đồng, bằng 83,8% kế hoạch; cấp xã đạt 42.553 tỷ đồng, bằng 61,6% kế hoạch.
Khoảng cách này đòi hỏi thành phố rà soát cụ thể từng địa bàn, dự án, xác định nguyên nhân chậm và trách nhiệm của đơn vị thực hiện, thay vì chỉ tập trung vào kết quả chung.
Theo Trưởng Thống kê thành phố Hà Nội Phạm Hoài Nam, đầu tư công có thể tạo tác động lan tỏa tới nhiều ngành, lĩnh vực thông qua việc thúc đẩy nhu cầu xây dựng, vật liệu, nhân công và dịch vụ. Việc phân bổ và tổ chức thực hiện vốn đầu tư công đúng nhịp có thể tạo tác động tới nhiều hoạt động kinh tế. Hiệu quả đầu tư cũng vì vậy cần được nhìn nhận cả ở tiến độ hoàn thành công trình và giá trị kinh tế - xã hội mang lại.
Tập trung vào những công trình trọng điểm
Áp lực chuyển vốn thành khối lượng thực tế thể hiện rõ tại các dự án hạ tầng lớn của Hà Nội. Tại dự án thành phần 2.1 đường Vành đai 4 - Vùng Thủ đô Hà Nội, giá trị sản lượng đạt khoảng 92%, tương ứng 3.940 tỷ đồng trên tổng giá trị 4.282 tỷ đồng.
Trong tổng chiều dài 50,9km, khoảng 42km đã được thảm asphalt. Đoạn tuyến dài 15km từ khu vực cầu Hồng Hà đến nút giao Đại lộ Thăng Long đã khai thác kỹ thuật từ ngày 10-10; thành phố phấn đấu tiếp tục đưa thêm khoảng 22km vào khai thác kỹ thuật trong tháng 11-2026.
Với 7 dự án cầu qua sông Hồng, tiến độ các gói thầu còn chưa đồng đều. Cầu Hồng Hà đạt 51% giá trị hợp đồng, cầu Mễ Sở đạt 48,7%, trong khi cầu Thượng Cát đạt 18,05%, cầu Ngọc Hồi đạt 24,46% và cầu Tứ Liên đạt 23,4%.
Ở lĩnh vực thoát nước, các hồ điều hòa Mễ Trì (Đồng Bông 2) và Phú Đô đã đưa vào vận hành, góp phần tăng năng lực tiêu thoát nước. Trong khi đó, các hồ Cự Khối, Chèm và Liên Mạc 1 tiếp tục được đẩy nhanh thi công.
Đường sắt đô thị là lĩnh vực có yêu cầu nguồn lực đặc biệt lớn. Tuyến Nhổn - ga Hà Nội đạt khoảng 82,1%; đoạn trên cao đã vận hành thương mại từ tháng 8-2024, trong khi các hạng mục phần ngầm tiếp tục triển khai.
Việc mua sắm, lắp đặt thiết bị cho hệ thống đường sắt ngầm còn vướng chi phí bổ sung và yêu cầu tích hợp tiến độ. Thành phố cũng gặp khó khăn trong bố trí nguồn lực tạm ứng hợp đồng cho 5 tuyến đường sắt đô thị mới.
Tại buổi làm việc với Sở Tài chính ngày 5-11, Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng yêu cầu, Sở Tài chính phát huy vai trò tham mưu, điều phối, phối hợp với các sở, ngành, ban quản lý dự án và đơn vị thi công rà soát nhu cầu vốn, kịp thời tháo gỡ khó khăn. Việc bố trí nguồn lực phải gắn với khả năng thực hiện, tránh tình trạng vốn đã phân bổ nhưng dự án chưa đủ điều kiện triển khai.
Để giảm áp lực trong chặng cuối, điều hành giải ngân cần chuyển từ thúc đẩy chỉ tiêu tổng thể sang quản lý tiến độ cụ thể của từng dự án. Những công trình đã có mặt bằng, đủ điều kiện thi công cần được ưu tiên tăng tốc; các dự án vướng thủ tục, di dời hạ tầng kỹ thuật hoặc thiếu nguồn tạm ứng phải được xác định rõ nguyên nhân và đầu mối xử lý.
Đồng thời, việc kiểm tra khối lượng thực tế, giám sát sử dụng vốn tạm ứng cần được thực hiện thường xuyên, bảo đảm dòng vốn đi cùng tiến độ xây dựng.
Liên quan đến vấn đề này, Phó Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Xuân Lưu cũng lưu ý, các sở, ngành rà soát chỉ tiêu, xây dựng kịch bản thực hiện trong những tháng cuối năm, xác định rõ nhiệm vụ và trách nhiệm từng đơn vị.
Hơn 86.500 tỷ đồng vốn cần giải ngân trong thời gian còn lại là sức ép lớn đối với Hà Nội. Nhưng thước đo cuối cùng của đầu tư công không chỉ là tỷ lệ giải ngân, mà là khối lượng công trình hoàn thành, chất lượng hạ tầng và hiệu quả khai thác.
