Trả lời câu hỏi của 3 đại biểu Thái Quỳnh Mai Dung, Nguyễn Mạnh Hùng và Phan Duy Anh về vấn đề huy động vốn, các nguồn lực cho tăng trưởng, Thủ tướng cho biết, muốn đạt được mục tiêu tăng trưởng thì phải xác định được mục tiêu huy động nguồn lực; muốn huy động được nguồn lực thì chắc chắn phải có những giải pháp.
Đối với nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI), đầu tư gián tiếp nước ngoài, nguồn lực của các nhà đầu tư tư nhân, việc đầu tiên và quan trọng nhất là hoàn thiện thể chế. Đây cũng là một nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá trong Nghị quyết Đại hội XIV. Theo đó, phải làm sao xây dựng được khuôn khổ pháp lý minh bạch, phù hợp với các thông lệ và chuẩn mực quốc tế, tạo lòng tin cho người dân, doanh nghiệp, các nhà đầu tư nước ngoài yên tâm vào môi trường pháp lý; cũng như có các quy định của pháp luật để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của các nhà đầu tư.
"Điểm đầu tiên, chúng tôi xin nhấn mạnh đó là phải hoàn thiện thể chế, tạo một thể chế công khai, minh bạch và dễ thực hiện, củng cố lòng tin. Vấn đề thứ hai, chúng ta phải tiếp tục kiên định, duy trì được nền tảng kinh tế vĩ mô ổn định, bảo đảm được các cân đối lớn. Nhà đầu tư sẽ không bao giờ yên tâm nếu môi trường pháp lý không minh bạch, không rõ ràng, không dễ thực hiện; lòng tin cũng sẽ xói mòn nếu không giữ được các cân đối vĩ mô; như vậy thì chúng ta không thể huy động được nguồn vốn của các nhà đầu tư", Thủ tướng phát biểu.
Đồng thời, Thủ tướng cho biết có các nhóm nhiệm vụ, giải pháp đối với các nhóm nhà đầu tư cụ thể, như các đề án, chiến lược phát triển thị trường chứng khoán, xây dựng các công cụ thu hút vốn đầu tư trung và dài hạn, cũng như các công cụ kiểm tra, giám sát để đảm bảo dòng vốn vào đúng các mục tiêu.
Đối với nguồn vốn đầu tư công, Thủ tướng cho biết, nhiệm kỳ vừa qua đã giảm số lượng dự án rất mạnh, chỉ còn khoảng 5.000 và bây giờ, tổng số dự án đầu tư công của ngân sách Trung ương chỉ khoảng trên 3.000, theo báo cáo của Bộ Tài chính. Như vậy, số lượng dự án đã giảm rất mạnh và đây là điểm quan trọng nhất. Đồng thời, xác định những dự án đầu tư công có tính chất lan tỏa, liên vùng và đầu tư cho những hạ tầng thiết yếu như giao thông, các lĩnh vực khoa học - công nghệ then chốt, nông nghiệp.
Thủ tướng khẳng định, khi xác định được số lượng dự án, kiểm soát được chất lượng và đẩy nhanh tiến độ đầu tư công thì đồng tiền đi đúng mục đích và phục vụ cho mục tiêu thúc đẩy tăng trưởng, lan tỏa để huy động các nguồn lực đầu tư tư nhân, đầu tư nước ngoài mà không gây ra các bất ổn ở trên thị trường.
Hằng năm Chính phủ đều báo cáo Trung ương, Quốc hội về các chỉ tiêu trong kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, trong đó có các chỉ tiêu về huy động tổng nguồn vốn đầu tư toàn xã hội. Trong đó, phân tách rõ nguồn vốn từ ngân sách nhà nước, từ nguồn đầu tư công, chi thường xuyên, nguồn vốn của doanh nghiệp nhà nước, nguồn vốn tự có của doanh nghiệp tư nhân, nguồn vốn tín dụng ngân hàng, nguồn vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài, cũng như nguồn vốn đầu tư tăng thêm ở trên thị trường chứng khoán.
Trả lời câu hỏi của đại biểu Trần Nhật Minh về các giải pháp để thực hiện mục tiêu tăng trưởng gắn với ổn định vĩ mô, kiểm soát lạm phát, Thủ tướng cho biết, tất cả các kế hoạch đã xác định các chỉ tiêu định tính và các chỉ tiêu định lượng, xác định rõ các nguồn lực huy động. Điều quan trọng là phải chọn đúng dự án trọng điểm, phù hợp với yêu cầu, ưu tiên, nỗ lực triển khai dự án nhanh, đúng tiến độ và đảm bảo chất lượng.
Cùng với mục tiêu tăng trưởng, Chính phủ xác định ưu tiên củng cố nền tảng vĩ mô, ổn định giá trị đồng tiền Việt Nam. Các biện pháp, chính sách chủ yếu về tài khóa, tiền tệ và các chính sách thương mại sẽ phải phối hợp rất chặt chẽ, rất linh hoạt trong điều hành, sát với diễn biến tình hình trong nước và quốc tế.
Tham gia một cách bình đẳng, ngày càng chủ động vào các quan hệ quốc tế
Về câu hỏi của đại biểu Trần Anh Tuấn và đại biểu Dương Khắc Mai liên quan đến tự chủ chiến lược, nâng cao năng lực tự chủ cho nền kinh tế và doanh nghiệp Việt Nam, Thủ tướng đánh giá, những kết quả vừa qua cho thấy chúng ta đã triển khai một cách có hiệu quả chủ trương, đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước.
"Muốn tham gia một cách bình đẳng, ngày càng chủ động vào các quan hệ quốc tế, đóng góp vào các thể chế, luật lệ quốc tế thì đương nhiên chúng ta phải củng cố năng lực tự chủ chiến lược. Năng lực tự chủ chiến lược đến từ đường lối, chính sách và đến từ thực lực của nền kinh tế", Thủ tướng nhấn mạnh.
Trên tinh thần như vậy, Chính phủ đã xác định chương trình hành động triển khai các chủ trương, đường lối về đối ngoại của Trung ương, nghị quyết về kinh tế - xã hội của Quốc hội để nâng cao vị thế, vai trò của Việt Nam trên trường quốc tế và khu vực, tiếp tục củng cố năng lực của nền kinh tế quốc gia và năng lực của các doanh nghiệp.
Làm rõ hơn về hỗ trợ doanh nghiệp trong nước – cũng là nội dung câu hỏi của đại biểu Trịnh Xuân An, Thủ tướng nhấn mạnh, Chính phủ coi đây là một trong những nội dung ưu tiên trong chỉ đạo, đã xây dựng rất nhiều chương trình, giải pháp để hỗ trợ, nâng cao năng lực cho doanh nghiệp Việt Nam và bài toán đầu tiên là vấn đề thể chế.
Theo ông, một khuôn khổ thể chế chuẩn mực, đơn giản, minh bạch, dễ thực hiện, cùng với cải cách thủ tục hành chính và điều kiện kinh doanh để giảm thời gian, chi phí tuân thủ sẽ tạo hành lang pháp lý rất thông thoáng hỗ trợ cho các doanh nghiệp Việt Nam phát triển. Đấy là yêu cầu tiên quyết đầu tiên mà chúng ta phải làm, đã làm và sẽ tiếp tục triển khai.
Bên cạnh việc Chính phủ có các giải pháp khuyến khích về thuế, về đất đai, hỗ trợ tiếp cận vốn và khoa học - công nghệ, các doanh nghiệp Việt Nam cũng phải tự cố gắng, quyết tâm để cùng với Chính phủ, các bộ, ngành và các địa phương để nâng cao năng lực của mình.
Về câu hỏi của đại biểu Nguyễn Ngọc Sơn với lĩnh vực khoa học công nghệ, Thủ tướng Lê Minh Hưng cho rằng đây là lĩnh vực mới và khó, phải có thêm thời gian; các bộ, ngành Trung ương có lúng túng trong quá trình thực hiện, các địa phương còn khó khăn, thách thức hơn rất nhiều.
Ban Chỉ đạo 57 đã xác định rất rõ các nhóm nhiệm vụ quan trọng cần phải triển khai để đẩy nhanh được giải ngân cho khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; như chỉ đạo xây dựng các nền tảng, cơ sở như khung kiến trúc tổng thể số quốc gia, khung dữ liệu tổng thể.
Việc số hóa, xây dựng, hoàn thiện dữ liệu cũng đòi hỏi nguồn nhân lực, chi phí và thời gian. Các cơ sở dữ liệu quốc gia cũng như cơ sở dữ liệu chuyên ngành đang được Chính phủ quyết tâm để hoàn thiện trong năm 2026, đáp ứng nguyên tắc "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung", riêng một số lĩnh vực như đất đai có thể phải sang năm 2027.
Chính phủ cũng đã chỉ đạo rất quyết liệt để đẩy nhanh thẩm định và thông qua các chương trình để đầu tư cho một số sản phẩm công nghệ chiến lược; kết nối giữa các cơ quan nhà nước với các viện, trường đại học và các doanh nghiệp để tiến hành đặt hàng.
Mặt khác, các quy định của pháp luật cơ bản đã được ban hành đầy đủ, nhưng thực tiễn rất phong phú, nên trong quá trình thực hiện, phải tiếp tục đánh giá còn những vướng mắc gì để tiến hành đồng thời việc sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện các quy định.
Bố trí trên 320 nghìn tỷ đồng đầu tư công cho ĐBSCL
Về câu hỏi của đại biểu Trần Hoàng Ngân làm sao huy động phát huy được vị thế, vai trò của các địa phương trong quá trình phát triển của đất nước, Thủ tướng nêu rõ, với tinh thần "địa phương quyết, địa phương làm, địa phương chịu trách nhiệm", theo các quy định của Quốc hội và Chính phủ, thẩm quyền của chính quyền địa phương là rất lớn.
Một trong những ưu tiên của Chính phủ là tổng rà soát, hoàn thiện hệ thống các quy hoạch làm cơ sở cho các địa phương huy động nguồn lực và xây dựng các dự án phát triển kinh tế - xã hội. Chính phủ cũng đã chỉ đạo các bộ, ngành phải hoàn thiện hệ thống các tiêu chuẩn, quy chuẩn và định mức kỹ thuật làm cơ sở cho các địa phương triển khai các dự án có hiệu quả.
Trong kế hoạch đầu tư công trung hạn cho giai đoạn này, Chính phủ đã phân bổ và ưu tiên đầu tư cho các dự án có tính chất liên vùng, kết nối trên các lĩnh vực. Nếu chúng ta triển khai thực hiện đúng tiến độ và có chất lượng những dự án trọng điểm như vậy, sẽ khơi thông được các nguồn lực, hoàn thiện các hạ tầng thiết yếu, chiến lược, từ đó các địa phương phát huy thế mạnh của mình trong việc huy động nguồn lực và phát triển kinh tế - xã hội.
Đồng thời với việc đó, Chính phủ sẽ chỉ đạo tiếp tục đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số, đặc biệt là ứng dụng công nghệ và các sản phẩm công nghệ chiến lược theo đặc thù và lợi thế của từng địa phương để các địa phương có thể nâng cao năng lực, sức cạnh tranh.
Thủ tướng bày tỏ chia sẻ với đại biểu Phạm Văn Hòa (Đồng Tháp) khi nhiều nhiệm kỳ, đại biểu rất quan tâm đến việc đầu tư cho khu vực Đồng bằng sông Cửu Long. Ông cho biết, khu vực này được bố trí khoảng trên 320 nghìn tỷ đồng trong tổng nguồn vốn đầu tư công trung hạn cho giai đoạn này, cao nhất trong 6 vùng kinh tế.
Do đó, việc quan trọng nhất là tập trung sử dụng nguồn vốn hiệu quả, nhất là đầu tư cho hạ tầng giao thông, nông nghiệp, hạ tầng kết nối của khu vực, các dự án phòng chống sạt lở, sụt lún và ứng phó với biến đổi khí hậu. Cùng với đó, thu hút vốn đầu tư các dự án lớn vào các lĩnh vực công nghiệp phù hợp với thế mạnh của địa bàn; phát triển nông nghiệp công nghệ cao, đẩy mạnh liên kết, tạo đầu ra một cách ổn định, vững chắc.
Ông cũng nhấn mạnh, bắt buộc phải tăng cường đầu tư về y tế và giáo dục cho Đồng bằng sông Cửu Long để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, phục vụ cho yêu cầu tăng trưởng.
Theo Thủ tướng, những nhiệm vụ này đã được đưa vào trong chương trình hành động của Chính phủ và của các bộ, ngành, vấn đề là tổ chức thực thi, trên cơ sở phân quyền rất lớn cho chính quyền của các địa phương để triển khai, làm chủ đầu tư một số dự án lớn, các bộ ngành sẽ phải phối hợp rất chặt chẽ với Ủy ban nhân dân các tỉnh thành.
Thủ tướng cho biết, trong lĩnh vực giao thông đường bộ, Chính phủ đã có nghị quyết là các dự án giao thông đường bộ của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long sẽ đầu tư theo hình thức cầu cạn; chi phí ban đầu có thể cao hơn so với làm đường bình thường, nhưng nếu tính cả vòng đời của dự án thì sẽ hiệu quả hơn rất nhiều và cũng không mất nhiều chi phí phải thu hồi, giải phóng mặt bằng và vẫn tạo điều kiện cho bà con để ổn định sản xuất.
Về câu hỏi của đại biểu Mai Thị Phương Hoa về các giải pháp khắc phục tình trạng e ngại, sợ sai, làm việc cầm chừng, Thủ tướng cho biết vừa qua, Trung ương đã có nghị quyết về tính tiên phong của cán bộ, đảng viên, dám nghĩ, dám làm và dám chịu trách nhiệm, Ban Bí thư có quy định về cơ chế tôn vinh, trọng dụng và bảo vệ cán bộ. Chính phủ đã ban hành các chương trình, kế hoạch hành động và đặc biệt là đã có các nghị định quy định vấn đề này.
Nhưng trên thực tế, quá trình triển khai vẫn còn những đơn vị kể cả ở Trung ương và địa phương có tình trạng một bộ phận cán bộ vẫn sợ trách nhiệm, vẫn đùn đẩy, né tránh, không dám đương đầu với những vấn đề mới, vấn đề khó.
Thủ tướng cho biết, việc đầu tiên mà Chính phủ đã và sẽ tiếp tục triển khai trong thời gian tới là tiếp tục rà soát, hoàn thiện và thể chế hóa đầy đủ, kịp thời những chỉ đạo mới của cấp có thẩm quyền để có một hệ thống các quy định pháp luật đồng bộ, trong đó phân định rất rõ thẩm quyền, trách nhiệm của các cấp, các bộ, các ngành, các cơ quan Trung ương, chính quyền cấp tỉnh và cấp xã.
Chính phủ cũng đang tiến hành rà soát lại toàn bộ những việc đã phân cấp, phân quyền cho địa phương để xác định rõ những nhiệm vụ chính quyền cấp cơ sở, cấp tỉnh, cấp xã có thể làm, những nhiệm vụ phải rà soát lại. Kế hoạch đầu tư công cũng đã bố trí đủ nguồn lực cho chính quyền địa phương để triển khai các nhiệm vụ. Bên cạnh đó, phải đổi mới công tác đánh giá cán bộ.
"Nếu đã quy định rõ thẩm quyền, chức trách và nhiệm vụ nhưng vẫn không đạt được tiến độ, kết quả, chất lượng công việc thì bắt buộc phải xem xét và đánh giá việc thực hiện nhiệm vụ của cán bộ để điều chuyển, thay thế và bổ sung kịp thời ở những bộ phận chưa thực hiện được nhiệm vụ. Chúng ta sẽ tiến hành những biện pháp đánh giá rất thẳng thắn, trách nhiệm và rất rõ để tất cả mọi người khi vào vị trí công việc của mình, đã rõ chức trách, nhiệm vụ thì phải triển khai thực hiện, không thể đùn đẩy, né tránh được. Như vậy, bên cạnh việc quy định rõ và bố trí đầy đủ nguồn lực, chúng ta phải đánh giá rất khách quan, công tâm và công bằng", Thủ tướng nói.
Hà Văn
