Tehran kiểm soát eo biển Hormuz kể từ khi Mỹ và Israel mở chiến dịch tấn công Iran ngày 28/2. Iran hạn chế hoạt động đi lại qua tuyến đường thủy này nhằm gây sức ép lên Washington.
Những cuộc tấn công và lời đe dọa của Iran khiến lưu lượng tàu qua eo biển sụt giảm nghiêm trọng, đẩy giá dầu tăng cao, dù một phần dầu vẫn tiếp tục được vận chuyển qua khu vực.
Hai quan chức Iran từ chối cung cấp chi tiết về chiến lược mới. Tuy nhiên, 1 người cho biết từ khoảng 10 ngày trước, Iran bắt đầu sử dụng các chiến thuật tấn công khác nhau nhằm vào những tàu mà nước này cho là vi phạm hạn chế đi lại mà Iran áp đặt.
Theo 2 quan chức, chiến lược mới bao gồm thay đổi về loại hình và nhịp độ tấn công, với mục tiêu là tác động đến kết quả cuộc bầu cử Mỹ.
“Mục đích là cản trở những nỗ lực của Mỹ và các đồng minh nhằm kéo giá dầu toàn cầu xuống”, một quan chức cho biết.
Các quan chức giấu tên nói rằng quyết định trên được đưa ra ở cấp lãnh đạo cao nhất của Iran, và đang được phối hợp đầy đủ trong toàn bộ hệ thống cầm quyền của nước này.
Một quan chức quân đội Mỹ xác nhận Iran đã thay đổi chiến thuật theo cách đáng chú ý: Sau khi Mỹ phá hủy phần lớn năng lực radar của Iran, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) bắt đầu sử dụng các tàu nhỏ không trang bị vũ khí để trinh sát, xác định mục tiêu tiềm năng, bao gồm cả tàu hải quân Mỹ.
Theo quan chức này, tuần trước đã xảy ra vụ việc chưa từng được công bố, trong đó quân đội Mỹ xác định trinh sát viên Iran hoạt động trên chiếc thuyền truyền thống và cung cấp thông tin về mục tiêu cho IRGC.
Lực lượng Mỹ đã tiếp cận con thuyền, yêu cầu những người trên thuyền rời khỏi phương tiện rồi phá hủy nó. Quan chức Mỹ khẳng định không có thương vong trong vụ việc.
Theo quan chức này, Iran không muốn mạo hiểm sử dụng những tàu cao tốc còn lại của họ.
Mở rộng phạm vi
Cuộc chiến với Iran – tiêu tốn 3 tỷ USD mỗi tháng - đã trở thành 1 vấn đề trọng tâm trong chiến dịch vận động tranh cử tại Mỹ trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11, sự kiện sẽ quyết định đảng nào kiểm soát Quốc hội.
Tổng thống Donald Trump đang cân nhắc các bước đi tiếp theo với Iran, nhưng tuyên bố sẽ không tiến hành thêm cuộc tấn công nào trước ngày bầu cử.
Mỹ tiếp tục duy trì lệnh phong tỏa hải quân với các cảng của Iran và mở rộng biện pháp trừng phạt, nhằm gia tăng sức ép kinh tế buộc Tehran phải chấp nhận tiến tới thoả thuận.
Theo dữ liệu độc lập, các cuộc tấn công nhằm vào tàu thương mại trong những ngày gần đây đã tăng vọt, lên mức cao nhất kể từ khi chiến tranh bắt đầu.
Dữ liệu từ các nguồn an ninh hàng hải và những vụ việc được báo cáo với Cơ quan Điều hành Thương mại Hàng hải Anh (UKMTO) cho thấy ít nhất 5 sự cố liên quan đến tàu chở dầu và các tàu thương mại khác đã xảy ra quanh khu vực Hormuz trong 48 giờ qua, trong đó có các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái.
Theo dữ liệu của Tổ chức Hàng hải Quốc tế (IMO), tần suất này tương đương với mức ghi nhận trong giai đoạn từ ngày 3 - 5/10, cho thấy tình hình đang leo thang trở lại.
“Mức độ và nhịp độ các cuộc tấn công đang gia tăng, và điều đó có vẻ là có chủ đích”, một nguồn tin an ninh hàng hải cho biết.
Hai quan chức Iran cho biết, theo chiến lược mới, Tehran cũng sẽ mở rộng phạm vi hoạt động quân sự ra ngoài eo biển Hormuz, hướng tới vịnh Oman và những vùng biển xa hơn.
Phân tích của các nguồn an ninh hàng hải dựa trên những vụ tấn công được báo cáo cho UKMTO và các công ty an ninh hàng hải trong khu vực cho thấy, việc mở rộng này có thể đã bắt đầu diễn ra.
Dữ liệu cho thấy Iran nhắm vào các tàu ngoài eo biển Hormuz, bao gồm vùng biển ngoài khơi Qatar và UAE trong những ngày gần đây.
Quan chức Iran thứ 2 nói thêm rằng Tehran sẽ không để ông Trump kéo giá dầu xuống trước cuộc bầu cử tháng 11.
“Ngay khi họ nghĩ rằng mình sắp đạt đến thời điểm giá dầu bắt đầu giảm, chúng tôi sẽ đẩy họ ra xa thời điểm đó. Đây là một ván cờ. Những con tàu như vậy sẽ không thể an toàn ở bất cứ đâu, kể cả bên ngoài eo biển Hormuz”, vị quan chức nói.
Lầu Năm Góc và Bộ Ngoại giao Iran chưa phản hồi đề nghị bình luận.