Trong cuộc phỏng vấn đầu tiên kể từ khi xung đột bùng phát với Al Arabiya Business, Giám đốc điều hành Aramco Amin Nasser cho biết công ty đang tìm cách nâng công suất Petroline từ khoảng 7 triệu lên 10 triệu thùng/ngày, đồng thời nghiên cứu thêm các tuyến xuất khẩu khác.
Trước đó, Bộ trưởng Năng lượng Saudi Arabia, Hoàng tử Abdulaziz bin Salman, phát biểu tại Hội nghị Năng lượng Thế giới (WPC) ở Riyadh rằng việc mở rộng sẽ mất hai đến ba năm.
Mục tiêu này xuất phát từ tình thế khó khăn của ngành dầu mỏ Saudi Arabia. Eo biển Hormuz gần như tắc nghẽn kể từ ngày 28/2, khi xung đột Mỹ, Israel và Iran nổ ra.
Theo Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), sản lượng dầu thô của Saudi Arabia trong phần lớn sáu tháng đầu chiến sự xuống dưới 7 triệu thùng/ngày, so với mức trên 10 triệu trước xung đột. Đến tháng 9, sản lượng phục hồi lên khoảng 8 triệu thùng.
Petroline dài khoảng 1.200 km, chạy từ trung tâm chế biến Abqaiq gần vịnh Ba Tư tới cảng Yanbu bên Biển Đỏ. Trước chiến sự, tuyến này thường vận chuyển khoảng 2 triệu thùng mỗi ngày. Aramco đã tăng tốc chỉ trong vài tuần và đến cuối tháng 3, đường ống đạt công suất tối đa 7 triệu thùng, trong đó khoảng 2 triệu thùng dành cho các nhà máy lọc dầu trong nước thay vì xuất khẩu. Nhờ đó, lợi nhuận quý I của Aramco tăng 25%.
Tuy nhiên, việc bổ sung thêm 3 triệu thùng mỗi ngày là dự án rất lớn. Gilbert Metcalf, giáo sư thỉnh giảng tại Trường Quản lý MIT Sloan, cựu phó trợ lý bộ trưởng Tài chính Mỹ phụ trách môi trường và năng lượng, cho rằng tác động tới giá nhiên liệu toàn cầu có thể rất hạn chế.
“Nếu Saudi Arabia nâng được lưu lượng lên 10 triệu thùng mỗi ngày, điều đó sẽ đưa thêm khoảng 2% lượng dầu vào thị trường toàn cầu”, ông nói với Fortune.
Theo Metcalf, giá có thể giảm đôi chút nhưng còn nhiều bất định, do đường ống dễ bị tấn công bằng drone và tên lửa, và chưa rõ công suất lọc dầu có đủ để xử lý lượng dầu tăng thêm hay không.
Rủi ro này không phải lý thuyết. Petroline từng bị máy bay không người lái của lực lượng Houthi tấn công vào tháng 5/2019. Năm nay, tuyến ống tiếp tục bị nhắm mục tiêu nhiều lần. Ngày 9/4, một trạm bơm bị tập kích khiến lưu lượng giảm khoảng 700.000 thùng mỗi ngày, trước khi được khôi phục vài ngày sau.
Ngày 10/9, drone đánh vào đường ống tại khu vực Riyadh và Medina. Phía Saudi Arabia cho biết chúng được phóng từ Iraq. Theo Kpler, vụ việc buộc hệ thống phải đóng cửa phòng ngừa đến 22/9. Ngày 4/10, một nguồn tin trong ngành năng lượng tiết lộ vụ tập kích trạm bơm ở Khurais khiến dòng chảy bị gián đoạn.
Đầu ra phía Biển Đỏ cũng chịu sức ép. Lực lượng Houthi, được Iran hậu thuẫn, tuyên bố phong tỏa hàng hải với Saudi Arabia từ tháng 7, nhiều lần tấn công tàu chở dầu nước này và hồi tháng 9 kiểm soát khu vực quanh eo biển Bab al-Mandab, cửa ngõ phía nam của Biển Đỏ. Các tàu rời Yanbu đi về phía nam buộc phải đi qua đây.
Theo ông Metcalf, ngay cả khi Petroline vận hành trơn tru, việc đưa thêm dầu vào đường ống cũng khó giảm áp lực phải mở lại Hormuz. Ông cho rằng lượng dầu qua eo biển này chưa đạt mức trước xung đột, bất chấp tuyên bố của các bộ Tài chính và Năng lượng Mỹ, đồng thời rủi ro với sản xuất dầu của Saudi Arabia hiện “cao hơn bao giờ hết”.
Số liệu tàu chở dầu củng cố nhận định này. Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright tháng này cho biết dòng dầu từ vùng Vịnh đã phục hồi 80-90% so với trước chiến sự. Song, dữ liệu của Kpler cho thấy lượng dầu xuất khẩu qua Hormuz tháng 9 trung bình chỉ dưới 9 triệu thùng/ngày, bằng khoảng 44% mức của tháng 2.
Các nhà sản xuất vùng Vịnh cũng đang tìm giải pháp dài hạn; Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) đang đẩy nhanh việc xây dựng đường ống riêng.
Chính phủ Saudi Arabia sở hữu khoảng 81,5% cổ phần Aramco, Quỹ Đầu tư Công (PIF) nắm 16%, phần còn lại khoảng 2,5% được giao dịch công khai. Đây là công ty dầu mỏ lớn nhất thế giới, đồng thời là nhà sản xuất khí đốt lớn, với kế hoạch tăng sản lượng khí 80% vào năm 2030 so với năm 2021.
Theo Fortune
