Giữ nhịp thi công trước nhiều khó khăn
Gói thầu XL01 thuộc dự án thành phần 2 cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột do liên danh nhà thầu đứng đầu là Tập đoàn Đèo Cả thực hiện. Đoạn tuyến dài 11 km, gồm hầm Phượng Hoàng, 10 cầu và các hạng mục đường bộ, đi qua khu vực giáp ranh Khánh Hòa và Đắk Lắk.
Theo báo cáo của Ban điều hành, sản lượng thực hiện lũy kế đến nay của gói thầu đạt 2.045 tỷ đồng. Công trường có gần 600 nhân sự thi công trực tiếp và 140 máy móc, thiết bị. Riêng hai cửa hầm Phượng Hoàng bố trí 270 người cùng 55 máy móc, thiết bị.
Tại hầm Phượng Hoàng, công tác đào, gia cố vòm và hạ nền hai ống hầm đã hoàn thành. Hầm trái cơ bản hoàn thành phần xây dựng, hầm phải đang tiến hành đổ bê tông vỏ hầm và thi công màng chống thấm. Các hạng mục thoát nước, kết cấu mặt đường và hoàn thiện cửa hầm tiếp tục được triển khai.
Ông Phạm Văn Hùng - Phó Tổng Giám đốc Tập đoàn Đèo Cả, đại diện liên danh nhà thầu, cho biết quá trình triển khai dự án gặp nhiều khó khăn khách quan. Thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng đất rừng kéo dài hơn một năm, việc bàn giao mặt bằng và đường tiếp cận chưa đồng bộ, khiến thời gian thực tế thi công bị ảnh hưởng đáng kể.
Đặc biệt tại hạng mục hầm Phượng Hoàng, đường tiếp cận tại hai cửa hầm phía tây và phía đông không được bố trí đồng thời, dẫn đến khó khăn trong việc tiếp cận và mở thêm mũi thi công. Trong khi đó, hầm là hạng mục đường găng, trực tiếp quyết định tiến độ chung của toàn dự án.
Thêm vào đó, nguồn điện cuối tuyến yếu, thiếu ổn định, buộc đơn vị thi công sử dụng máy phát điện công suất lớn để duy trì công việc.
Bên cạnh đó, nguồn vật liệu cát cũng thiếu hụt, chưa đáp ứng đủ theo nhu cầu, các mỏ được quy hoạch cho dự án chưa đảm bảo trữ lượng và chất lượng. Với mỏ cát được cấp theo cơ chế đặc thù cũng chưa đáp ứng nhu cầu thi công.
“Để duy trì cung ứng, nhà thầu phải chủ động tìm thêm nguồn cát ngoài các mỏ được quy hoạch cho dự án, kể cả từ địa phương khác. Tuy nhiên, việc tìm nguồn thay thế còn gặp khó khăn do chi phí phát sinh liên quan đến đơn giá chưa được phê duyệt trong dự toán”, ông Hùng nói và cho biết các nhà thầu vẫn đang tiếp tục tìm nguồn cung để duy trì thi công dù phát sinh chi phí vận chuyển và chênh lệch đơn giá.
Theo hợp đồng, gói thầu XL1 hoàn thành vào tháng 6/2027. Tuy nhiên, Ban Quản lý dự án đường sắt (chủ đầu tư) đặt mục tiêu thông xe trước ngày 31/12/2026, rút ngắn 6 tháng so với thời hạn hợp đồng.
Để đáp ứng yêu cầu này, các đơn vị đã điều chỉnh kế hoạch, tăng mũi thi công và duy trì chế độ ba ca, bốn kíp. Sản lượng được theo dõi hàng ngày, hàng tuần để kịp thời xử lý phát sinh. Riêng hầm Phượng Hoàng được tổ chức thi công liên tục 24/24 giờ, kể cả lễ Tết.
Tuy nhiên, ban điều hành gói thầu cho rằng, chủ đầu tư và cơ quan quản lý nhà nước cần phối hợp tháo gỡ vướng mắc, đồng thời có cơ chế phù hợp để nhà thầu huy động nguồn lực bổ sung. Những khó khăn khách quan cần được nhận diện, lượng hóa mức độ ảnh hưởng để có cơ sở xử lý. Yêu cầu tăng tốc phải gắn với việc bảo đảm mặt bằng, đường tiếp cận và các điều kiện thi công, đồng thời tính đến phần thời gian bị ảnh hưởng khi những điều kiện này chưa được đáp ứng.
“Lớp học” truyền nghề cho lực lượng kế cận và đối tác
Áp lực tiến độ và nhu cầu bổ sung lực lượng đặt ra yêu cầu nâng cao tay nghề, khả năng phối hợp của đội ngũ thi công. Tại hầm Phượng Hoàng dài khoảng 1,7 km, hoạt động hướng dẫn, kèm cặp được thực hiện ngay trong từng công đoạn, gắn nhiệm vụ hoàn thành công trình với đào tạo nhân lực cho các dự án tiếp theo.
Theo Ban điều hành gói thầu, quá trình đào hầm gặp nhiều diễn biến địa chất phức tạp, trong đó có tám vị trí xuất hiện mạch nước ngầm với lưu lượng lớn. Việc theo dõi, tham gia xử lý các tình huống dưới sự hướng dẫn, giám sát của cán bộ giàu kinh nghiệm giúp kỹ sư, công nhân rèn luyện khả năng đánh giá hiện trường, nhận diện rủi ro và phối hợp thực hiện biện pháp thi công.
Ông Ngô Hữu Khoa - Giám đốc Ban điều hành gói thầu XL01 là một trong những cán bộ trưởng thành từ thực tiễn. Trước khi đảm nhiệm công tác chỉ huy, điều hành tại Phượng Hoàng, ông từng gắn bó với nhiều công trình hầm như Đèo Cả, Cù Mông, Núi Vung…
Kinh nghiệm tích lũy qua các dự án tiếp tục được ông cùng đội ngũ kỹ thuật truyền lại cho kỹ sư trẻ, công nhân và nhân sự của các đơn vị phối hợp.
“Mỗi hầm có đặc điểm địa chất riêng, đòi hỏi người làm hầm phải biết quan sát, đánh giá hiện trường để chọn phương án thi công phù hợp. Đó là kinh nghiệm mà giáo trình khó mô tả đầy đủ”, ông Khoa nói.
Từ thực tiễn triển khai các dự án, Đèo Cả cũng từng bước hệ thống hóa kinh nghiệm thành giải pháp kỹ thuật. Ngày 17/7/2026, Cục Sở hữu trí tuệ cấp Bằng độc quyền giải pháp hữu ích cho “Phương pháp thi công hầm đường bộ bằng cách tăng không gian tiếp cận”, hay còn gọi là NATM hệ Đèo Cả. Việc đúc kết kinh nghiệm thành phương pháp cụ thể tạo thêm cơ sở cho hoạt động đào tạo, hướng dẫn và chuyển giao kỹ thuật.
Cách đào tạo gắn với thực hành này cũng được triển khai tại dự án cao tốc Đồng Đăng – Trà Lĩnh, nơi đội ngũ kỹ thuật Đèo Cả trực tiếp hướng dẫn các đơn vị đối tác tiếp nhận và vận dụng quy trình thi công hầm NATM cải tiến theo từng công đoạn, phù hợp với điều kiện địa chất thực tế.
Trong bối cảnh nhiều dự án hạ tầng giao thông được triển khai đồng thời, nhu cầu về đội ngũ nhân lực có tay nghề và kinh nghiệm thực tiễn ngày càng lớn. Đào tạo ngay tại công trường không chỉ giúp người lao động trưởng thành qua công việc mà còn tạo điều kiện để các đơn vị đối tác nâng cao năng lực thi công, từng bước đảm nhận những công việc có yêu cầu kỹ thuật phức tạp hơn.
Với những người đang làm việc tại hầm Phượng Hoàng, mỗi công đoạn hoàn thành không chỉ góp phần đưa dự án tiến gần mục tiêu thông xe, mà còn là cơ hội tích lũy kinh nghiệm cho chặng đường nghề nghiệp phía trước. Những kiến thức được truyền lại từ công trường hôm nay sẽ tiếp tục theo chân đội ngũ kỹ sư, công nhân đến các dự án mới.
