Phát biểu mở đầu phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn nhấn mạnh, chất vấn và trả lời chất vấn là hình thức giám sát trực tiếp, thể hiện rõ trách nhiệm của Quốc hội, Chính phủ và các cơ quan hữu quan trước cử tri, Nhân dân đối với việc thực hiện các cam kết, nhiệm vụ được giao và những chuyển biến sau các phiên chất vấn trước đó.
Theo chương trình Kỳ họp thứ 2, hôm nay (12/11), Quốc hội tổ chức chất vấn và trả lời chất vấn, thời gian trong 1 ngày. Quốc hội tiến hành chất vấn đối với 2 nhóm vấn đề thuộc lĩnh vực Tài chính và Khoa học, công nghệ. Trả lời chất vấn là Bộ trưởng Bộ Tài chính và Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ; các Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng, trưởng ngành có liên quan cùng tham gia trả lời, giải trình. Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng sẽ trực tiếp trả lời chất vấn những vấn đề thuộc trách nhiệm của Chính phủ.
Phiên chất vấn lần này tiếp tục thể hiện tinh thần Quốc hội đồng hành cùng Chính phủ, quán triệt tinh thần đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã chỉ đạo là: Phải nâng tầm hoạt động giám sát của Quốc hội để đi vào thực chất, sắc bén hơn, tránh hình thức. Tập trung vào các điểm nghẽn, chỉ rõ những khó khăn, vướng mắc, để kịp thời tháo gỡ, huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực, nâng cao năng suất, chất lượng tăng trưởng, đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô, phát triển nhanh, bền vững và nâng cao đời sống của Nhân dân.
Thực hiện Nghị quyết số 263 ngày 11/12/2025 của Quốc hội thực hiện các nghị quyết của Quốc hội khóa 14 và khóa 15 về giám sát chuyên đề và chất vấn. Trong gần 1 năm thực hiện, nhiều nhiệm vụ đã được Chính phủ, các Bộ, ngành hoàn thành, có sản phẩm cụ thể, như: tiếp tục hoàn thiện thể chế, chính sách về tài chính, đầu tư, phát triển thị trường vốn; ban hành danh mục các nền tảng số dùng chung quốc gia, đẩy mạnh kết nối, chia sẻ dữ liệu và chuẩn hóa thông tin thuê bao di động; hoàn thiện chính sách trong các lĩnh vực y tế, giáo dục, văn hóa, xã hội, phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực.
Bên cạnh đó, còn một số nhiệm vụ đang được tiếp tục thực hiện như: Phát triển thị trường vốn, tín dụng cho các lĩnh vực ưu tiên; các dự án lưới điện và thị trường điện cạnh tranh; hoàn thiện cơ sở dữ liệu, kết nối, chia sẻ dữ liệu và dịch vụ công trực tuyến; chính sách về nông nghiệp, môi trường, đô thị, văn hóa, du lịch, giáo dục, y tế, khoa học công nghệ; cải cách tiền lương, phát triển nguồn nhân lực; hoàn thiện pháp luật, thi hành các bản án, quyết định hành chính, giải quyết các vụ việc khiếu nại, tố cáo và thực hiện kết luận thanh tra.
Chủ tịch Quốc hội lưu ý: Thực hiện Nội quy kỳ họp Quốc hội, phiên chất vấn tiếp tục theo cách thức "hỏi nhanh, đáp gọn". Người trả lời chất vấn có không quá 5 phút để phát biểu trước khi chất vấn. Mỗi lượt, Chủ tọa mời 3 đại biểu; mỗi đại biểu chất vấn không quá 1 phút và kiến nghị mỗi đại biểu cố gắng chỉ tập trung vào 1 vấn đề, đúng phạm vi nội dung chất vấn. Thời gian trả lời không quá 3 phút đối với mỗi câu hỏi; đại biểu được quyền tranh luận với người trả lời chất vấn, thời gian không quá 2 phút.
Các nội dung thuộc hai nhóm vấn đề chất vấn đã được một số đại biểu Quốc hội quan tâm, phát biểu tại phiên thảo luận về kinh tế - xã hội ngày 30 và 31/10/2026, đã có 19đại biểu thảo luận về các vấn đề thuộc lĩnh vực tài chính, 11 đại biểu thảo luận về các vấn đề thuộc lĩnh vực khoa học và công nghệ.
Trân trọng đề nghị các vị đại biểu thảo luận tránh trùng lặp những nội dung đã được giải trình đầy đủ; tập trung vào những vấn đề còn chưa rõ, chưa được giải trình; làm rõ nguyên nhân, trách nhiệm và giải pháp. Đề nghị các thành viên Chính phủ trả lời thẳng vào vấn đề, xác định rõ trách nhiệm, giải pháp, thời hạn thực hiện; đối với những vấn đề liên quan đến nhiều bộ, ngành thì cần làm rõ trách nhiệm và biện pháp phối hợp giải quyết.
Trên tinh thần xây dựng, trách nhiệm cao, phát huy dân chủ, thẳng thắn, tôi tin tưởng rằng, phiên chất vấn sẽ góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động giám sát của Quốc hội và hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước, đáp ứng sự tin tưởng, mong đợi của cử tri và Nhân dân cả nước.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn phát biểu trước khi trả lời chất vấn: Nhiệm vụ đặt ra đối với ngành tài chính trong giai đoạn hiện nay vô cùng nặng nề, nhất là trong giai đoạn cả nước, toàn Đảng, toàn dân, toàn quân không ngừng cố gắng thực hiện thắng lợi hai mục tiêu 100 năm đã được Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIII đề ra. Đó là mục tiêu 100 năm ngày thành lập Đảng đến năm 2030 thì đưa Việt Nam trở thành một nước đang phát triển, có thu nhập trung bình cao và có công nghiệp hiện đại. Mục tiêu đến năm 2045, kỷ niệm 100 năm ngày thành lập nước, Việt Nam trở thành một nước phát triển, có thu nhập cao. Trong bối cảnh như vậy, nhiệm vụ của ngành tài chính là vô cùng nặng nề. Vì thế, ngoài sự cố gắng của hơn 50.000 cán bộ công chức, người lao động ngành tài chính, chúng tôi rất mong tiếp tục nhận được sự quan tâm lãnh đạo, chỉ đạo của Trung ương, của Bộ Chính trị, Ban Bí thư, đứng đầu là đồng chí Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, của Thủ tướng Chính phủ, các Phó Thủ tướng Chính phủ, sự phối hợp của các ban, bộ, ngành Trung ương và địa phương, và đặc biệt là sự quan tâm, tạo điều kiện, theo dõi, giám sát của Quốc hội, Hội đồng nhân dân các cấp để giúp ngành tài chính hoàn thành nhiệm vụ.
Hôm nay, chúng tôi báo cáo giải trình trước Quốc hội và đồng bào, cử tri cả nước bốn nội dung được Quốc hội và cử tri quan tâm. Đó là việc quản lý sử dụng và nâng cao hiệu quả vốn đầu tư công; việc huy động và sử dụng vốn ODA; việc quản lý thuế, đặc biệt là tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng, chống thất thu thuế trong thương mại điện tử; và vấn đề huy động nguồn lực để đạt tăng trưởng mục tiêu hai con số. Chúng tôi xin lắng nghe và tiếp thu các ý kiến phát biểu của đại biểu Quốc hội.
Là đại biểu đầu tiên đặt câu hỏi, Đại biểu Lê Thị Song An (Đoàn Tây Ninh) nêu vấn đề: Để bảo đảm hiệu quả huy động nguồn lực tư nhân và đẩy nhanh tiến độ triển khai các dự án PPP, đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên tắc, tiêu chí và cơ chế bố trí vốn nhà nước tham gia dự án PPP bảo đảm tính chủ động, ổn định và khả năng thực hiện các cam kết của Nhà nước với nhà đầu tư. Đặc biệt là cơ chế bảo đảm nguồn lực tài chính để thực hiện cam kết chia sẻ phần giảm doanh thu theo quy định của pháp luật. Bộ Tài chính có giải pháp gì để bảo đảm nguồn vốn này được bố trí kịp thời, đầy đủ, tránh tình trạng thiếu nguồn lực thực hiện cam kết, ảnh hưởng đến phương án tài chính, niềm tin của nhà đầu tư và tiến độ triển khai dự án?
Đại biểu Hà Đức Minh (đoàn Lào Cai): Theo phản ánh của cử tri, tình trạng mua bán trái phép hóa đơn vẫn diễn ra mặc dù hóa đơn điện tử đã được triển khai áp dụng trên phạm vi toàn quốc. Đề nghị Bộ trưởng cho biết nguyên nhân của tình trạng trên, trách nhiệm của cơ quan thuế trong công tác quản lý, kiểm tra, giám sát việc sử dụng hóa đơn điện tử? Bộ trưởng có giải pháp gì để chấn chỉnh tình trạng mua bán trái phép hóa đơn trong thời gian tới?
Đại biểu Tráng A Dương - Lào Cai: Có một nghịch lý là nhiều địa phương vùng đồng bào dân tộc thiểu số thiếu vốn đầu tư các công trình thiết yếu, trong khi một số nơi được giao vốn lại không giải ngân hết, phải điều chuyển hoặc chuyển nguồn. Trách nhiệm thuộc về khâu tham mưu phân bổ, điều hành vốn hay tổ chức thực hiện? Bộ trưởng có giải pháp nào và cam kết thời gian cụ thể hoàn thành khắc phục tình trạng nơi cần vốn không có, nơi có vốn lại không sử dụng hết, đảm bảo nguồn vốn được thực hiện phân bổ đúng, đủ và phát huy hiệu quả?
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn: Việc huy động vốn tư nhân cho PPP là một hình thức mới nhằm động viên nguồn lực của xã hội đầu tư vào hạ tầng. Việc này trên thế giới cũng đã triển khai rất thành công. Ở Việt Nam đã bắt đầu nghiên cứu manh nha việc này từ năm 2008.
Hiện nay, sau khi luật PPP ra đời từ 2022, chúng ta đang triển khai 69 dự án PPP, tập trung chủ yếu vào hai hình thức BOT và BT. Đầu tư vào lĩnh vực hạ tầng thời gian rất dài và rủi ro cao, làm sao để động viên được nguồn lực của tư nhân? Theo World Bank thông báo, để một dự án PPP thu hồi vốn cần thời gian khoảng 60 năm. Như vậy nhà đầu tư tư nhân mục đích đầu tư chính là vì lợi nhuận. Để giảm thiểu được rủi ro và thu hút được nguồn lực, chúng ta phải có một hệ thống cơ chế chính sách công khai, minh bạch để động viên được nguồn lực theo đúng nguyên tắc lợi nhuận bình quân.
Theo kinh nghiệm phương Tây, vì dự án PPP có thời gian thu hồi vốn dài và đầu tư vào công trình hạ tầng, vì thế việc tính toán phương án tài chính là vô cùng quan trọng và đòi hỏi phải có sự hỗ trợ và rất chi tiết, cụ thể. Trên thế giới, để triển khai dự án PPP, họ cần ba loại quỹ. Thứ nhất là Quỹ PPF (Project Preparation Facility - Quỹ Hỗ trợ Chuẩn bị Dự án) do nhà nước cùng với các định chế tài chính trong nước và quốc tế bỏ ra để tính toán phương án cụ thể, công khai, minh bạch.
Thứ hai là VGF (Viability Gap Fund) là Quỹ bù đắp khoảng trống tài chính. Nếu một dự án tới 60 năm đầu tư vào hạ tầng thì sẽ không có nhà đầu tư tư nhân nào đầu tư cả. Hiện nay luật PPP của chúng ta đã quy định là vốn nhà nước tham gia tối đa không được quá 70%.
Tôi ví dụ đầu tư một con đường ở vùng miền núi chẳng hạn, có huy động được PPP không? Chúng ta phải có quỹ bù đắp tài chính cho nhà đầu tư, ví dụ đảm bảo thu hồi vốn trong vòng 20 năm, và lãi suất phải đạt mức bình quân so với trên thị trường, khoảng từ 12-15%. Họ bỏ tiền ra như vậy thì phải có cơ chế nhà nước hỗ trợ để làm sao đạt được mức lợi nhuận như thế thì họ mới đầu tư.
Loại quỹ thứ ba chính là quỹ đầu tư hạ tầng để cung cấp nguồn vốn dài hạn cho các công trình hạ tầng.
Để triển khai được chúng ta cần ba loại vốn như vậy thì mới thu hút được các nhà đầu tư tư nhân. Và việc đầu tư vốn tư nhân vào công trình hạ tầng cũng làm thay đổi phương thức quản lý. Đây chính là hình thức nhà nước không phải bỏ tiền vào mà nhà đầu tư bỏ tiền, duy tu bảo dưỡng và vận hành. Đây cũng là một ưu điểm và chính sách cần được khuyến khích để tăng đầu tư tư nhân. Và trong đầu tư PPP chúng ta cũng phải chú ý đến quyền lợi của người dân khi tham gia vào các công trình này.
Ở Việt Nam, đầu tư đường cao tốc, bên cạnh đường cao tốc vẫn phải có một con đường để người dân được lựa chọn. Ví dụ chúng ta đầu tư đường cao tốc Bắc Nam sắp tới sẽ thu phí, nhưngẫn duy trì sửa chữa Quốc lộ 1A để cho người dân được quyền lựa chọn. Đầu tư hạ tầng, cơ sở kỹ thuật bằng vốn ngân sách chính là từ tiền thuế của nhân dân thì người dân được thụ hưởng. Nhưng để đi nhanh hơn, tốc độ cao hơn thì chúng ta có PPP và phải thu phí. Chúng ta vừa huy động vốn tư nhân, vừa thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội, vừa đảm bảo quyền lợi của người dân. Đấy chính là chính sách PPP mà chúng ta phải quan tâm triển khai trong thời gian tới.
Với câu hỏi của đại biểu Hà Đức Minh về tình trạng mua bán hóa đơn, mặc dù chúng ta đã triển khai hóa đơn điện tử nhưng trong thời gian vừa qua, chúng tôi cũng đã phát hiện ra vấn đề này và nhận rõ trách nhiệm để chỉ đạo ngành thuế rất quyết liệt. Thế nhưng vẫn còn tình trạng mua bán hóa đơn, lập công ty ma lợi dụng. Trong thời gian tới chúng tôi sẽ phối hợp chặt chẽ, đặc biệt là tăng cường ứng dụng công nghệ số và phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng, đặc biệt là A05 của Bộ Công an để định danh được người đăng ký, đứng tên chủ công ty, doanh nghiệp. Đồng thời phải gắn trách nhiệm của cơ quan thuế, tăng cường kiểm tra giám sát hoạt động thực của các doanh nghiệp. Và cũng tăng cường kiểm tra giám sát những khối, đối tượng, lĩnh vực rủi ro để lhạn chế tối đa tình trạng buôn bán hóa đơn, vừa gây mất bình đẳng cho kinh doanh, vừa gây thất thoát. Từ năm 2022 đến nay chúng tôi đã chuyển gần 600 hồ sơ những doanh nghiệp có dấu hiệu trốn thuế, lậu thuế, buôn bán hóa đơn sang cơ quan điều tra.
Chính sách muốn đưa vào cuộc sống thì ngoài việc xây dựng chính sách chúng ta phải làm tốt việc mà tuyên truyền phổ biến pháp luật để người dân và doanh nghiệp hiểu rõ chính sách pháp luật. Và cũng tăng cường kiểm tra giám sát, đặc biệt đi theo là những giải pháp, cơ chế để đảm bảo pháp luật được thực thi. Đấy chính là công cụ để chấm dứt tình trạng buôn bán hóa đơn trong thời gian tới.
Về câu hỏi thứ ba của đại biểu Tráng A Dương nói về tình trạng vùng sâu vùng xa cần vốn trong khi nhiều địa phương, bộ ngành lại chậm giải ngân. Trễ ở khâu nào? Báo cáo là vẫn ở khâu thực hiện. Hiện nay các thủ tục giải ngân đầu tư công chúng ta đã cải tiến rất nhiều và sắp tới sau khi luật ngân sách hợp nhất ra đời, chúng ta sẽ tiếp tục thêm một bước triển khai việc đơn giản hóa thủ tục hành chính. Để một công trình dự án triển khai phải qua 5 khâu. Khâu đầu tiên là lựa chọn và đề xuất vốn. Khâu thứ hai là quyết định chủ trương đầu tư. Khâu thứ ba là quyết định đầu tư và phân bổ vốn. Khâu thứ tư là tổ chức triển khai thực hiện. Và cuối cùng là thanh quyết toán và đưa vào sử dụng.
Qua theo dõi công tác quản lý, yếu kém nhất vẫn ở khâu tổ chức thực hiện, đặc biệt ở khâu chuẩn bị dự án. Lấy ví dụ, trong giai đoạn 2026 - 2030, từ tháng 7 năm 2025 chúng ta đã có chỉ thị xây dựng dự toán, trong xây dựng dự toán đã có cập nhật, yêu cầu các địa phương và bộ ngành cập nhậtdanh mục dự án triển khai đầu tư trong năm 2026, 2027 và các năm tiếp theo. Căn cứ vào chương trình hành động của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XIV, trên cơ sở đề xuất, Bộ Tài chính tổng hợp, báo cáo Chính phủ, báo cáo Quốc hội ra dự toán. Sau khi có dự toán thì trước 30 tháng 11, Chính phủ đã có quyết định phân bổ vốn đầu tư xuống cho các bộ ngành và địa phương. Các bộ ngành địa phương phải thực hiện căn cứ vào tiêu chuẩn điều kiện để phân bổ chi tiết đến dự án để triển khai.
Đại biểu Mai Văn Hải (Thanh Hóa): Kinh tế số và thương mại điện tử đang phát triển nhanh, làm thay đổi phương thức kinh doanh và tạo ra những mô hình tạo giá trị mới. Nếu chính sách thuế không theo kịp thì sẽ thất thu ngân sách, nhưng nếu quản lý thiếu linh hoạt thì có thể tạo thêm gánh nặng cho hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ. Xin Bộ trưởng cho biết giải pháp căn cơ nào để bảo đảm các chủ thể kinh doanh trên nền tảng số, kể cả nhà cung cấp nước ngoài, thực hiện nghĩa vụ thuế bình đẳng, đồng thời bảo vệ các hộ kinh doanh và doanh nghiệp nhỏ trước nguy cơ tăng chi phí tuân thủ?
Đại biểu Trịnh Xuân An (Đồng Nai): Tôi quan tâm đến nội dung về cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và giảm chi phí tuân thủ. Thưa Bộ trưởng, báo cáo của Bộ Tài chính cho biết đã cắt giảm, đơn giản hóa 87,3% thủ tục hành chính và đơn giản 53,52% chi phí tuân thủ. Tuy nhiên, thước đo của cải cách chính là sự thuận lợi và chi phí thực tế của doanh nghiệp khi thực hiện các cái thủ tục.
Xin Bộ trưởng cho biết đâu là những điểm nghẽn cần ưu tiên tháo gỡ để các kết quả cải cách thực sự chuyển thành lợi ích thiết thực cho cộng đồng doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp vừa và nhỏ? Các giải pháp đột phá cụ thể nào để doanh nghiệp cảm nhận rõ môi trường kinh doanh thuận lợi hơn, chi phí tuân thủ thấp hơn trong năm 2027 và các năm tiếp theo?
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn: Cùng với sự phát triển của Cách mạng công nghiệp lần thứ tư, tốc độ thương mại điện tử ngày càng phát triển mạnh mẽ. Đặc biệt, sau đại dịch COVID-19, thói quen và tập quán của người tiêu dùng có nhiều thay đổi, tạo động lực thúc đẩy thương mại điện tử tăng trưởng nhanh.
Theo số liệu từ năm 2022 đến nay, doanh số thương mại điện tử tại Việt Nam tăng trưởng bình quân khoảng 20%/năm, đưa Việt Nam trở thành quốc gia có tốc độ tăng trưởng thương mại điện tử đứng thứ hai khu vực Đông Nam Á. Đến hết năm 2025, doanh số thương mại điện tử của Việt Nam ước đạt khoảng 37 tỷ USD.
Cùng với tốc độ tăng trưởng như vậy, tốc độ thu thuế cũng tương tự. Đến hết 10 tháng năm 2026, thu thuế từ thương mại điện tử đạt tới 241 nghìn tỷ, tăng khoảng 42% so với cùng thời điểm.
Để quản lý hoạt động kinh doanh trên không gian mạng, chúng ta phải quản lý chặt chẽ các chủ thể tham gia. Trước hết là người bán hàng, KOL, KOC; thứ hai là các sàn thương mại điện tử và các đơn vị cung cấp dịch vụ bổ trợ, bao gồm dịch vụ thanh toán, vận chuyển logistics, shipper.
Để quản lý chặt chẽ hoạt động này, chúng tôi tập trung vào một số giải pháp. Cụ thể, định danh và thu thập dữ liệu, bảo đảm mọi giao dịch phát sinh trong môi trường điện tử đều được quản lý, theo dõi chặt chẽ.
Về công tác thu thuế, thực hiện cơ chế thu hộ, nộp thay, giao rất rõ trách nhiệm của các sàn, nhà cung cấp dịch vụ phải có trách nhiệm khấu trừ thuế ngay.
Đồng thời, bảo đảm tạo điều kiện thuận lợi cho hoạt động đầu tư, kinh doanh trên không gian mạng. Qua dữ liệu thu thập được, hiện nay chúng tôi đang quản lý khoảng hơn 140.000 doanh nghiệp và hơn 1 triệu hộ, cá nhân kinh doanh trên môi trường mạng.
Thông qua việc thu hộ, nộp thay, khấu trừ tại nguồn để tạo điều kiện thuận lợi nhất cho những hộ và cá nhân kinh doanh và đảm bảo: Thứ nhất, kết nối cơ sở dữ liệu giữa cơ quan thuế với cơ quan chức năng về quản lý thương mại điện tử, cơ quan an ninh mạng, cơ quan thanh toán. Hiện nay có khoảng 96 ngân hàng cung cấp dịch vụ thanh toán điện tử và có 105 nhà vận chuyển logistics được kết nối cơ sở dữ liệu.
Thuận lợi lớn nhất của cơ chế này là khấu trừ tại nguồn và yêu cầu các nền tảng thực hiện nộp thuế thay.
Và chính nhờ kết nối cơ sở dữ liệu, người kinh doanh trên không gian mạng không phải khai lại, chỉ một lần khai và cập nhật khi có thay đổi, chứ không phải khai với cơ quan quản lý thương mại rồi phải khai với cơ quan thuế… Chúng tôi sẽ kết nối dữ liệu với nhau. Và khi sàn đã nộp thuế thay rồi thì người kinh doanh không phải nộp nữa. Cơ quan chức năng kiểm soát chặt chẽ dữ liệu, đặc biệt là truy vết các giao dịch thanh toán thông qua ví điện tử, tài khoản ngân hàng gắn với thông tin định danh.
Đối với câu hỏi về việc cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính: Cắt giảm, cải cách thủ tục hành chính nhằm cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh, hỗ trợ và tạo điều kiện cho doanh nghiệp vừa và nhỏ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm được Chính phủ xác định và giao cho các bộ, ngành liên quan, trong đó có Bộ Tài chính.
Nhờ những nỗ lực không ngừng, thời gian tuân thủ thủ tục hành chính đã giảm khoảng 53%, chi phí giảm 55%. Trong thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục rà soát, cắt giảm các thủ tục hành chính, bảo đảm thông thoáng nhưng vẫn phải chặt chẽ để tạo điều kiện tối đa cho người dân và doanh nghiệp kinh doanh chính đáng, góp phần phục hồi và phát triển kinh tế - xã hội.
Tôi lấy ví dụ như thủ tục đầu tư gia nhập thị trường rất thông thoáng hay thủ tục thanh toán, quyết toán thuế bằng việc ứng dụng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, đặc biệt ứng dụng eTax Mobile mà nhiều đại biểu cũng đã trải nghiệm việc này.
Thời gian tới, chúng tôi sẽ tiếp tục đơn giản hóa các thủ tục theo hướng thân thiện hơn. Cùng với đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, chúng tôi đặc biệt chú trọng bảo đảm an ninh mạng, bảo vệ cơ sở dữ liệu của người nộp thuế, đáp ứng nguyện vọng chính đáng của người dân và doanh nghiệp.
Các thủ tục tạo điều kiện cho doanh nghiệp tiếp cận đất đai, tín dụng cũng từng bước được cải tiến, đặc biệt với sự ra đời của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa.
Đối với thủ tục thuế, việc nâng ngưỡng lựa chọn giữa nộp thuế theo phương pháp khấu trừ hoặc theo phương pháp doanh thu đối với hộ và cá nhân kinh doanh dưới 10 tỷ đã bao quát khoảng trên 90% các doanh nghiệp vừa và nhỏ đang trong quá trình tổ chức kinh doanh.
Hay là tiếp cận về đất đai, chúng tôi cũng đã quy định rất cụ thể việc các địa phương phải dành tối thiểu 5% quỹ đất hoặc là 20% hecta khu công nghiệp, cụm công nghiệp để hỗ trợ cho doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Bên cạnh đó, tiếp cận vốn cũng là một yêu cầu chính đáng của doanh nghiệp. Vấn đề này đã được Thống đốc Ngân hàng Nhà nước trao đổi trực tiếp trong phiên thảo luận tại Quốc hội về tình hình kinh tế - xã hội.
Đại biểu Tạ Văn Hạ (Đà Nẵng) tranh luận: Tôi xin phép được tranh luận lại với Bộ trưởng về vấn đề chậm giải ngân vốn đầu tư công. Ở đây chúng ta thấy đầu tư công được xác định là một động lực then chốt để dẫn dắt tăng trưởng kinh tế, nhất là chúng ta đang phấn đấu tăng trưởng đến hai con số. Ở đây có rất nhiều khâu, Bộ trưởng cũng đã chỉ ra một khâu rất then chốt là chuẩn bị đầu tư. Nhưng ở đây tôi xin chỉ ra một nguyên nhân mà tôi cho rằng chưa được nhận diện và nhiều kỳ Quốc hội chúng ta chưa chạm đến, đó là vấn đề 'đa cấp' trong thi công.
Hiện nay có hiện tượng trúng thầu nhưng không trực tiếp thi công và phân chia ra rất nhiều cấp trung gian. Ví dụ như tập đoàn, tổng công ty mẹ nhận thầu, được trúng thầu thì giao cho công ty con, công ty con giao cho xí nghiệp, xí nghiệp giao cho tổ đơn vị, tổ thi công và tổ thi công lại giao cho những nhà thầu cuối cùng. Qua mỗi một tầng nấc này đều phải trích lại một phần trăm trong công tác quản lý cũng như lợi nhuận. Cho nên đến người thi công cuối cùng lại phải chịu tất cả các chi phí đó. Thi công rồi lại phải chịu trách nhiệm về đội giá, thay đổi biến động về giá cả, cho nên dẫn đến đội vốn, thậm chí là bị chiếm dụng vốn nữa, bị chậm trả, cho nên dẫn đến nợ đọng...
Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn trả lời tranh luận của đại biểu: Ý kiến của đại biểu Tạ Văn Hạ đã chỉ ra một trong những nguyên nhân chậm trễ trong giải ngân đầu tư công. Nhưng giải ngân đầu tư công năm nay đã rất tiến bộ so với năm ngoái. Đến hết tháng 10 chúng ta đã giải ngân được 74% vốn, và Thủ tướng Chính phủ cũng rất quyết liệt, tất cả các cuộc họp giao ban định kỳ đều yêu cầu phải đẩy mạnh giải ngân đầu tư công để đảm bảo 100% vốn đầu tư công trong năm nay được giải quyết. Thực hiện Kết luận 366 của Bộ Chính trị, đưa giải ngân đầu tư công vào là một trong những năm tiêu chí để đánh giá thực hiện nhiệm vụ kinh tế - xã hội.
Năm nay ngoài các nguyên nhân khách quan như năm nay là năm đầu triển khai kế hoạch, rồi lượng vốn rất cao, tăng 22% so với năm ngoái, thì vẫn còn những nguyên nhân chủ quan trong quá trình giải ngân. Một trong những nguyên nhân như đại biểu Tạ Văn Hạ phát biểu về tình trạng bán thầu, việc này thuộc trách nhiệm của chủ đầu tư phải theo dõi, giám sát. Khi đã đấu thầu và khi tổ chức triển khai thì phải giám sát chặt chẽ nhà thầu thực hiện theo đúng hợp đồng dân sự đã ký giữa hai bên. Và cũng yêu cầu các bộ ngành, địa phương và các cơ quan chức năng phải vào cuộc giám sát việc này.
Một trong những nguyên nhân nữa gây ra tình trạng giải ngân đầu tư công còn khó khăn và cũng đã qua nhiều năm rồi: Thứ nhất là chậm trễ trong giải phóng mặt bằng, giao mặt bằng; trong năm nay có phát sinh thêm giá nhân công, giá nguyên vật liệu cũng tăng cao. Đấy cũng là một trong những nguyên nhân gây ra tình trạng giải ngân chậm.
Mặc dù như vậy tiến độ của chúng ta đang đạt rất tốt, và với quyết tâm của cả hệ thống chính trị, tôi tin rằng vốn giải ngân năm nay sẽ đạt mục tiêu đã đặt ra. Bộ Tài chính cũng đã trình Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1129 về chấm điểm giải ngân đầu tư công.
