Chiều 21/11, tại Cà Mau, Bộ Nông nghiệp và Môi trường phối hợp với UBND tỉnh Cà Mau tổ chức Hội nghị tổng kết phát triển ngành tôm nước lợ năm 2026, triển khai kế hoạch sản xuất năm 2027.
Tại hội nghị, Thứ trưởng Bộ Nông nghiệp và Môi trường Võ Văn Hưng cho biết, xuất khẩu tôm năm 2026 dự báo đạt 4,6 tỷ USD, trong khi kim ngạch xuất khẩu toàn ngành nông nghiệp dự báo đạt 75 tỷ USD.
Sản lượng tăng 4,5%
Báo cáo tại Hội nghị, TS. Trần Đình Luân, Cục trưởng Cục Thủy sản và Kiểm ngư nêu rõ, ngành tôm nước lợ duy trì tăng trưởng dù cạnh tranh quốc tế gay gắt, chi phí đầu vào cao và dịch bệnh phức tạp.
Theo tổng hợp từ 20 tỉnh, thành phố có nuôi tôm nước lợ, diện tích thả nuôi đến thời điểm báo cáo đạt 759.566 ha, tăng 0,6% so với năm 2025 và đạt 101,3% kế hoạch. Trong đó, diện tích nuôi tôm sú đạt 637.410 ha, tăng 1,5%.
Sản lượng tôm nước lợ năm 2026 ước đạt 1.469.045 tấn, tăng 4,5% so với năm trước và đạt 104,9% kế hoạch. Sản lượng tăng nhanh hơn diện tích, phản ánh xu hướng cải thiện năng suất. Tuy nhiên, cơ quan chuyên môn lưu ý không thể từ tăng sản lượng mà khẳng định lợi nhuận người nuôi tăng tương ứng, bởi còn phụ thuộc giá bán, chi phí và tỉ lệ nuôi thành công.
Đồng bằng sông Cửu Long tiếp tục là vùng sản xuất trọng điểm, với 711.152 ha nuôi tôm nước lợ, chiếm 93,6% diện tích cả nước.
Theo số liệu của Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản Việt Nam, kim ngạch xuất khẩu các sản phẩm tôm trong 10 tháng năm 2026 đạt khoảng 4,22 tỷ USD, tăng 9% so với cùng kỳ. Xuất khẩu sang Trung Quốc và Hong Kong (Trung Quốc) đạt 1.421,8 triệu USD, tăng 30,1%; Nhật Bản đạt 503,4 triệu USD, tăng 7,6%. Ngược lại, thị trường Hoa Kỳ đạt 563,1 triệu USD, giảm 19,5%.
Cà Mau đặt hiệu quả người nuôi làm trọng tâm
Phát biểu tại hội nghị, ông Hồ Thanh Thủy, Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban Mặt trận Tổ quốc Việt Nam tỉnh Cà Mau nhấn mạnh, tôm là ngành kinh tế chủ lực, có vai trò quan trọng đối với tăng trưởng, xuất khẩu, việc làm và sinh kế của hàng trăm nghìn hộ dân.
Cà Mau dẫn đầu cả nước về diện tích nuôi tôm, có lợi thế ba mặt giáp biển, hệ sinh thái rừng ngập mặn rộng lớn cùng các mô hình tôm - rừng, tôm - lúa, quảng canh cải tiến, thâm canh và siêu thâm canh công nghệ cao. Địa phương cũng có doanh nghiệp chế biến, xuất khẩu và những mô hình sinh thái, hữu cơ đạt tiêu chuẩn quốc tế.
Theo báo cáo của Cục Thủy sản và Kiểm ngư, Cà Mau đã hình thành 48 chuỗi liên kết với khoảng 38.169 ha tham gia liên kết, chứng nhận.
Tuy nhiên, ông Hồ Thanh Thủy thẳng thắn nhìn nhận hiệu quả khai thác tiềm năng chưa tương xứng. Sản xuất còn phân tán, chưa có nhiều vùng nuôi tập trung đạt chuẩn; chất lượng giống, tỉ lệ nuôi thành công và khả năng kiểm soát dịch bệnh còn hạn chế.
Tỉnh định hướng tổ chức lại sản xuất, củng cố hợp tác xã, ứng dụng công nghệ nuôi tuần hoàn; đồng thời chú trọng chế biến sâu, xây dựng thương hiệu và bảo vệ môi trường sinh thái.
Riêng năm 2027, tỉnh Cà Mau quan tâm hơn đến tỉ lệ vùng nuôi đạt chuẩn, diện tích liên kết chuỗi, chất lượng con giống, tỉ lệ nuôi thành công, giảm giá thành và nâng thu nhập người nuôi. Theo ông Hồ Thanh Thủy, quan điểm xuyên suốt là phát triển không chỉ về quy mô, sản lượng mà phải nâng chất lượng, hiệu quả và giá trị gia tăng, để người nuôi có thu nhập tốt hơn và doanh nghiệp phát triển bền vững.
Năm 2027 phấn đấu đạt 1,5 triệu tấn tôm nước lợ
Theo kế hoạch Cục Thủy sản và Kiểm ngư trình bày, năm 2027, ngành tôm nước lợ đặt mục tiêu diện tích 755.000 ha, sản lượng 1,5 triệu tấn và kim ngạch xuất khẩu 4,6-4,7 tỷ USD. Trong đó, tôm thẻ chân trắng phấn đấu đạt 1,05 triệu tấn, tôm sú đạt 450.000 tấn.
Trọng tâm của năm tới là giảm giá thành, nâng tỉ lệ nuôi thành công và tăng hiệu quả kinh tế. Các giải pháp ưu tiên gồm kiểm soát chất lượng giống, phát triển nguồn tôm bố mẹ trong nước, phòng ngừa dịch bệnh, sử dụng hiệu quả thức ăn và ứng dụng công nghệ phù hợp từng vùng sinh thái.
Ngành sẽ tăng cường quan trắc môi trường, kết nối cảnh báo khí tượng thủy văn và chất lượng nguồn nước với hướng dẫn lịch thời vụ. Đây là yêu cầu quan trọng trước nguy cơ hạn hán, thiếu nước và xâm nhập mặn trong mùa khô 2026-2027 tại Đồng bằng sông Cửu Long.
Cùng với giải pháp kỹ thuật, kế hoạch chú trọng củng cố hợp tác xã, tổ chức vùng nguyên liệu, liên kết sản xuất theo hợp đồng, hoàn thiện truy xuất nguồn gốc, tăng chế biến sâu và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu.
Thông điệp từ hội nghị là tăng trưởng phải gắn với hiệu quả thực chất. Giảm chi phí, nâng tỉ lệ nuôi thành công và phân chia hợp lý lợi ích trong chuỗi sẽ tạo nền tảng để cải thiện thu nhập người nuôi, phát triển ngành tôm bền vững.
Lê Sơn