Bên cạnh công tác chỉ đạo, điều hành thường xuyên, Thủ tướng, các Phó Thủ tướng đã rất tích cực tham dự các phiên thảo luận tại tổ đại biểu Quốc hội, làm rõ nhiều nội dung lớn, quan trọng trong các dự án luật.
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, chỉ trong thời gian ngắn vừa qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, sự phối hợp chặt chẽ, hiệu quả của các cơ quan đã giúp hoàn thành khối lượng công việc lớn trong hoàn thiện hệ thống pháp luật. Việc thể chế hóa chủ trương, đường lối của Đảng được thực hiện rất nhanh để tháo gỡ điểm nghẽn, rào cản, khơi thông nguồn lực, chuyển mạnh từ tư duy quản lý sang kiến tạo phát triển, tạo chuyển biến thực chất trong tổ chức thực thi theo tinh thần Nghị quyết 66-NQ/TW.
Tính chung cả năm 2026, Chính phủ dự kiến trình Quốc hội thông qua 78 luật, nghị quyết. Trong đó, có nhiều luật, nghị quyết quan trọng với các cơ chế, chính sách đột phá hỗ trợ cho sản xuất kinh doanh, nhất là miễn, giảm thuế, nâng ngưỡng chịu thuế; cơ chế vượt trội huy động nguồn lực cho các vùng, cực tăng trưởng; chuyển từ hỗ trợ sang phát triển mạnh mẽ doanh nghiệp, nhất là doanh nghiệp tư nhân.
Cùng với đó, khơi thông nguồn lực đất đai, phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho thuê; xử lý triệt để, hiệu quả các vấn đề tồn đọng kéo dài, đặc biệt là các dự án về đất đai, năng lượng, y tế; hợp nhất 04 Chương trình mục tiêu quốc gia, tăng quyền chủ động cho địa phương.
Chính phủ cũng đang triển khai rà soát, hoàn thiện cơ chế, chính sách để giảm mạnh chi phí đầu vào thông qua các biện pháp quyết liệt cắt giảm tối đa khâu trung gian trên các lĩnh vực then chốt. Cùng với đó, các cơ quan xử lý nghiêm các sai phạm trong phân phối xăng dầu, cung ứng điện, thuốc, thiết bị y tế, cấp mã số vùng trồng, kiểm định các sản phẩm nông nghiệp, góp phần thúc đẩy mạnh mẽ các hoạt động sản xuất kinh doanh, tăng hiệu quả, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Chính phủ tiến hành tổng rà soát hệ thống pháp luật; tập trung xử lý các quy định chồng chéo, bất cập; khắc phục tình trạng chậm, nợ văn bản hướng dẫn. Đến nay, đã chính thức bãi bỏ 56, sửa đổi 14 ngành, nghề đầu tư kinh doanh có điều kiện; phân cấp 408 thủ tục hành chính từ Trung ương về địa phương; đơn giản hóa 673, cắt giảm 697 thủ tục hành chính và 1.754 điều kiện kinh doanh; giảm 53% thời gian và 55% chi phí tuân thủ cho người dân, doanh nghiệp. Báo cáo của Chính phủ đánh giá đây là mức cắt giảm lớn nhất từ trước đến nay, giúp tiết kiệm tương đương khoảng 23 nghìn tỷ đồng/năm.
Những nỗ lực này đang được đẩy mạnh hơn nữa tại Kỳ họp Quốc hội đang diễn ra. Tính từ lúc Kỳ họp khai mạc, Chính phủ đã trình Quốc hội 35 dự án luật và Báo cáo về tình hình triển khai thực hiện Nghị quyết số 206/2025/QH15 về cơ chế đặc biệt xử lý khó khăn, vướng mắc do quy định của pháp luật.
Với việc áp dụng linh hoạt và triệt để phương thức "một luật sửa nhiều luật", tổng cộng khoảng 60 luật (gồm cả luật mới, luật được sửa đổi) được đưa ra thảo luận và xem xét trong chương trình nghị sự khoảng một tuần qua của Quốc hội.
Tinh thần cải cách được thể hiện qua từng dự án luật. Đơn cử, với dự án luật sửa đổi 4 luật trong lĩnh vực công thương, gồm Luật Thương mại, Luật Cạnh tranh, Luật Quản lý ngoại thương và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, Chính phủ đề xuất bãi bỏ, đơn giản hóa 20 thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; phân cấp, phân quyền 10 nội dung và tháo gỡ 31 nội dung vướng mắc, trong đó chú trọng các vấn đề gắn với yêu cầu của môi trường kinh tế số và nền tảng số.
Với dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Sở hữu trí tuệ, tổng cộng có 18 thủ tục hành chính đã được bãi bỏ, 5 điều kiện kinh doanh được cắt giảm; dự kiến sẽ giúp giảm 237 ngày làm việc trong tổng thời gian giải quyết thủ tục hành chính liên quan.
Trong dự án Luật Kinh doanh bất động sản (sửa đổi), Chính phủ bổ sung 3 nhóm nội dung về phân quyền, phân cấp; cắt giảm 7 điều kiện đầu tư kinh doanh liên quan sàn giao dịch bất động sản, dịch vụ môi giới bất động sản, kinh doanh dịch vụ tư vấn, dịch vụ quản lý bất động sản; đồng thời cắt giảm 4 thủ tục, đơn giản hóa 7 thủ tục hành chính. Trong đó, đáng chú ý là loại bỏ hoàn toàn thủ tục đăng ký hợp đồng mua bán căn hộ chung cư, chuyển sang công khai trực tiếp trên Hệ thống thông tin nhà ở và thị trường bất động sản.
Dự án sửa đổi Luật Bảo vệ môi trường cũng tạo bước đột phá với dự kiến cắt giảm trên 90% đối tượng phải thực hiện đánh giá tác động môi trường và cấp giấy phép môi trường; chuyển trọng tâm từ kiểm tra hồ sơ (tiền kiểm) sang quản lý dựa trên rủi ro thực tế (hậu kiểm), tăng cường giám sát ô nhiễm bằng công nghệ số. Đồng thời, phân quyền đến 96% thẩm quyền thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường và 95% thẩm quyền cấp giấy phép môi trường cho địa phương so với trước năm 2025.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kế toán, Luật Kiểm toán độc lập được xây dựng theo hướng cắt giảm toàn bộ 100% điều kiện kinh doanh và thủ tục hành chính trong lĩnh vực dịch vụ kế toán, để giảm thiểu chi phí tuân thủ, mở rộng đối tượng được cung cấp dịch vụ kế toán…
Nhưng hơn cả những con số, điểm ấn tượng nhất trong các dự án luật là sự thay đổi toàn diện về tư duy. Việc dự kiến cắt giảm hơn 90% đối tượng phải lập báo cáo đánh giá tác động môi trường và cấp phép; hay việc bãi bỏ 100% điều kiện kinh doanh dịch vụ kế toán là những bước đột phá dũng cảm.
Điều này khẳng định Chính phủ đặt niềm tin lớn vào thị trường và doanh nghiệp, lấy minh bạch hóa, công nghệ và hậu kiểm làm công cụ quản lý hiệu quả thay vì dùng "giấy phép con" làm rào cản.
Với những đề xuất chính sách mang tính đột phá, cách tiếp cận hiện đại, sắc bén, linh hoạt nhưng thống nhất về định hướng, từ "gỡ từng nút thắt" tới thiết kế lại cách thức vận hành trong các lĩnh vực, các dự án luật này được kỳ vọng sẽ tạo những chuyển biến tích cực mang tính căn bản, rõ nét thời gian tới.
"Áp lực tích cực" với địa phương và tiêu chí "dễ làm, dễ thực hiện" cho người dân, doanh nghiệp
Báo chí, chuyên gia, cộng đồng doanh nghiệp đánh giá thể chế đang được xây dựng, sửa đổi, hoàn thiện với "tốc độ chưa từng có" và đã mang lại hiệu quả nhìn thấy được trong thực tế.
Riêng với các dự án tồn đọng, trong tổng số 5.012 dự án khó khăn, vướng mắc trên cả nước, với tổng diện tích hơn 213.580 ha, số vốn gần 3,69 triệu tỷ đồng; đến hết tháng 9, có 4.688 dự án đã được xử lý và có phương án xử lý (với tổng diện tích gần 196 nghìn ha, tổng mức đầu tư trên 3,2 triệu tỷ đồng). Đây là những minh chứng rõ ràng cho tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám tháo gỡ.
Trong nhiều năm qua, tình trạng nợ văn bản hướng dẫn hay sự trì trệ ở nhiều nơi đã luôn là điểm nghẽn làm giảm hiệu lực chính sách. Việc Trung ương và Quốc hội đi đầu trong cải cách đã tạo ra một "áp lực tích cực" lan tỏa xuống các địa phương. Kết quả xử lý hàng nghìn dự án tồn đọng không chỉ giải phóng hàng trăm nghìn ha đất và hàng triệu tỷ đồng vốn đang "nằm im", mà quan trọng hơn là giải phóng niềm tin của nhà đầu tư vào sự nhất quán, tin cậy và dự báo được của chính sách.
Khẳng định "xây dựng, thể chế không phải chỉ để xử lý điểm nghẽn mà còn để kiến tạo phát triển", Thủ tướng Lê Minh Hưng cam kết thời gian tới, Chính phủ tiếp tục tập trung rà soát, sửa đổi, bổ sung, đồng bộ hóa hệ thống văn bản pháp luật; xử lý quy định mâu thuẫn, chồng chéo; nâng cao chất lượng, tạo chuyển biến rõ nét trong tổ chức thực thi; không để chậm, nợ ban hành văn bản hướng dẫn; rà soát, cắt giảm triệt để, đơn giản hoá thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh để giảm chi phí, tạo môi trường thuận lợi, công khai, minh bạch, dễ làm, dễ thực hiện cho người dân, doanh nghiệp.
Theo ông, yêu cầu quan trọng nhất đặt ra là: "Đến ngày đến giờ thì kết quả đâu và kết quả đó có đạt chất lượng hay không. Trung ương như thế, Quốc hội như thế, thì dưới các địa phương cũng đã bắt đầu như thế".
Bằng việc kết hợp hài hòa giữa tốc độ và chất lượng, giữa xử lý điểm nghẽn và kiến tạo phát triển, việc hoàn thiện thể chế đang đặt nền móng vững chắc để nền kinh tế Việt Nam phát triển nhanh, bền vững.
Cũng trong tuần qua, các Phó Thủ tướng đã có chương trình làm việc hết sức hiệu quả.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc có các cuộc họp với yêu cầu quyết liệt tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy các dự án năng lượng trọng điểm để bảo đảm điện cho tăng trưởng; tập trung cao độ hoàn thành các công trình phục vụ Hội nghị cấp cao APEC 2027 đúng cam kết; bảo đảm tuyệt đối an ninh, an toàn hàng không, đồng thời tạo thuận lợi nhất cho hoạt động hàng không trong thời gian tới; tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, phấn đấu hoàn thành giai đoạn 1 Đề án cửa khẩu thông minh tại Lạng Sơn trong quý I/2027…
Trong khuôn khổ chuyến thăm chính thức Liên minh châu Âu (EU) và Vương quốc Bỉ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phó Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Phan Văn Giang đã có các cuộc gặp Đại diện cấp cao về Chính sách đối ngoại và an ninh, Phó Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) và Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Bỉ, Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Đan Mạch, qua đó đưa hợp tác quốc phòng giữa Việt Nam và các đối tác đi vào chiều sâu, thiết thực và hiệu quả hơn nữa.
Phó Thủ tướng Phạm Thị Thanh Trà chủ trì cuộc họp rà soát, hoàn thiện hệ thống vị trí việc làm gắn với xây dựng đội ngũ cán bộ và quản lý biên chế thuộc phạm vi quản lý của Chính phủ, với yêu cầu đổi mới tư duy, cách tiếp cận về vị trí việc làm. Cùng với đó, Phó Thủ tướng chủ trì Phiên họp Ban Công tác liên ngành đối ngoại và hội nhập quốc tế về văn hóa, xã hội, giáo dục - đào tạo, với mục tiêu chuyển hóa cam kết quốc tế thành nguồn lực phát triển trong các lĩnh vực này.
Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng chủ trì liên tục 3 cuộc họp, hội nghị về lĩnh vực khoa học công nghệ, nhằm bảo đảm các nhiệm vụ công nghệ chiến lược sớm đi vào thực tiễn, tạo ra sản phẩm cụ thể; thúc đẩy liên kết viện nghiên cứu, trường đại học với cộng đồng doanh nghiệp; thống nhất về chỉ tiêu đo lường kinh tế số trong GDP. Ông cũng có cuộc họp về Kế hoạch phòng, chống thiên tai quốc gia giai đoạn 2026-2030.
Tại phiên họp thứ tư của Hội đồng điều hành Trung tâm Tài chính quốc tế, Phó Thủ tướng Nguyễn Văn Thắng nhấn mạnh yêu cầu các bộ, ngành và TPHCM, Đà Nẵng tập trung tháo gỡ dứt điểm những vướng mắc và các điều kiện cần thiết để Trung tâm sớm đi vào hoạt động thực chất, phấn đấu phát sinh giao dịch trong tháng 11/2026, đồng thời bảo đảm tuân thủ pháp luật, quản trị rủi ro và an toàn tài chính.
Phó Thủ tướng Lê Tiến Châu có các cuộc làm việc với tỉnh Nghệ An, Quảng Trị nhằm thúc đẩy các giải pháp góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng 2 con số. Ông cũng kiểm tra tiến độ xây dựng và vận hành các trường phổ thông nội trú liên cấp tiểu học và trung học cơ sở tại hai địa phương này.
Các Phó Thủ tướng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu nâng cao năng lực tổ chức thực hiện, xác định rõ trách nhiệm, tăng cường phối hợp và lấy kết quả thực chất làm thước đo; mỗi nhiệm vụ có phương án giải quyết, tiến độ và kết quả cụ thể, bảo đảm các chủ trương, chính sách và nguồn lực phát huy giá trị trong thực tiễn.
Từ những nhiệm vụ thuộc nhiều lĩnh vực, điểm chung nổi bật là yêu cầu chuyển từ giao việc sang tổ chức thực hiện có trách nhiệm, chủ động phòng ngừa và xử lý vấn đề phát sinh, từ hoàn thành thủ tục, kế hoạch sang tạo ra kết quả có thể kiểm chứng.
