Ngày 7/11, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng chủ trì Hội nghị về phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia và công tác bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028.
Hội nghị được tổ chức trực tiếp kết hợp trực tuyến với UBND 34 tỉnh, thành phố. Tham dự Hội nghị còn có Thứ trưởng Trương Thanh Hoài, Thứ trưởng Nguyễn Việt Sơn; đại diện Văn phòng Chính phủ, Bộ Tài chính, Bộ Nông nghiệp và Môi trường; UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương; các đơn vị chức năng thuộc Bộ Công Thương; Công ty Vận hành hệ thống điện và thị trường điện quốc gia (NSMO) cùng các tập đoàn, tổng công ty, doanh nghiệp trong lĩnh vực năng lượng.
Theo báo cáo của NSMO và các đơn vị tại Hội nghị, năm 2026, dưới sự chỉ đạo của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ, Bộ Công Thương đã chỉ đạo toàn ngành triển khai đồng bộ các giải pháp, bảo đảm cung ứng đủ điện cho phát triển kinh tế - xã hội và đời sống nhân dân, không chỉ đủ điện mà còn tối ưu về kinh tế.
Theo đó, điện sản xuất và nhập khẩu toàn hệ thống năm 2026 ước đạt 356,2 tỷ kWh, tăng 10,3% so với năm 2025, cao hơn kịch bản cơ sở (tăng 8,5%) khoảng 6,2 tỷ kWh. Công suất cực đại toàn hệ thống đạt 57.537 MW vào tháng 6/2026. Sản lượng miền Bắc đạt khoảng 170,8 tỷ kWh, tăng 11,9%; miền Trung 33,7 tỷ kWh, tăng 8,4%; miền Nam 151,8 tỷ kWh, tăng 8,8%. Riêng quý IV/2026, phụ tải toàn quốc dự kiến tăng khoảng 13%, miền Bắc khoảng 14%, nhiều tỉnh miền Bắc và Bắc Trung Bộ tăng xấp xỉ 20%; nhưng hệ thống vẫn đáp ứng đủ.
Theo Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN), 10 tháng năm 2026, điện thương phẩm tăng 9,84%, lần đầu tiên ở mức xấp xỉ tốc độ tăng trưởng GDP; trong đó nhóm thương mại, dịch vụ tăng 13,8%, nhóm quản lý và tiêu dùng dân cư tăng 9,91%, nhóm công nghiệp, xây dựng tăng 8,84%.
Việc phát triển điện mặt trời mái nhà tại miền Bắc tăng tốc rõ rệt. Nhà máy nhiệt điện Quảng Trạch I đang vận hành thử nghiệm, dự kiến chính thức đưa vào vận hành thương mại cuối năm 2026. Nhiều công trình lưới truyền tải trọng điểm cấp điện cho miền Bắc đã được đóng điện, phát huy hiệu quả.
Đối với năm 2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Chỉ thị số 01/CT-TTg ngày 18/01/2026, Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị số 04/CT-BCT ngày 13/02/2026 về bảo đảm cung ứng điện. Các chỉ thị này là cơ sở, tiền đề để Bộ Công Thương, các đơn vị trong ngành điện triển khai đồng bộ các giải pháp bảo đảm cung ứng điện năm 2026.
Để chuẩn bị cho năm 2027, ngay trong các tháng cuối năm 2026, hệ thống đã huy động tối đa các nguồn than, khí, LNG; điều chỉnh hoãn các đợt sửa chữa dài ngày, bố trí sửa chữa ngắn vào ngày tải thấp; tăng cường nhập khẩu điện… nhằm tích nước các hồ thủy điện phục vụ cho cả mục tiêu phát điện lẫn cung cấp nước hạ du của mùa khô năm 2027. Đặc biệt, lần đầu tiên Bộ Công Thương và Bộ Nông nghiệp và Môi trường thống nhất cho các hồ thủy điện tiếp tục tích, giữ nước không chỉ đến ngày 31/12 mà đến hết quý I/2027 để dự phòng cho mùa khô năm tới.
Công tác vận hành hệ thống điện năm 2027 sẽ đối mặt với nhiều thách thức đan xen, năm 2028 còn khó khăn hơn: Nhu cầu điện tiếp tục tăng khoảng 10% trên nền cao của năm 2026, trong khi các nguồn điện nền chưa kịp vào vận hành do cần thời gian đầu tư; El Niño có thể kéo dài tới khoảng tháng 6/2027 dẫn tới diễn biến thủy văn phức tạp, vừa phải bảo đảm an ninh năng lượng, vừa phải đáp ứng nhu cầu nước cho sản xuất nông nghiệp, sinh hoạt ở hạ du. Cùng với đó, tình hình địa chính trị thế giới tiềm ẩn bất ổn, có thể tác động tới chuỗi cung ứng và giá than, LNG nhập khẩu.
Phải cung ứng đủ điện trong mọi trường hợp
Phát biểu tại Hội nghị, Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng đánh giá cao nỗ lực của các đơn vị thuộc bộ, sự phối hợp của các bộ, ngành, địa phương; khẳng định kết quả năm 2026 là đóng góp của cả hệ thống, đặc biệt các doanh nghiệp như NSMO, EVN, các tổng công ty điện lực, Petrovietnam, TKV, Tổng công ty Đông Bắc và các đơn vị liên quan. Bài học lớn nhất trong điều hành năm 2026 là chủ động nhận diện rủi ro, nguy cơ; kiểm soát, xây dựng các kịch bản; phối hợp chặt chẽ, thống nhất, đồng bộ trong tổ chức thực hiện. Đây cũng là bài học phải tiếp tục triển khai trong năm 2027.
Bộ trưởng Lê Mạnh Hùng nhấn mạnh, trong mọi trường hợp, phải cung ứng đủ năng lượng nói chung, đặc biệt là điện cho nhu cầu phát triển kinh tế và đời sống nhân dân bằng các giải pháp cụ thể, khả thi.
Bộ trưởng yêu cầu cả hệ thống vào cuộc đồng bộ, tập trung giải quyết những vấn đề cấp bách, xác định rõ nhiệm vụ, trách nhiệm, thời hạn thực hiện. Các công trình nguồn, lưới đã xác định bắt buộc phải vào vận hành năm 2027 thì phải thực hiện bằng được, phải có mốc quyết định, mốc tiến độ cụ thể; việc thiết kế giải pháp là để phòng rủi ro tăng trưởng, không phải để tính phương án lùi.
Bộ trưởng đề nghị khẩn trương hoàn thiện phương thức vận hành hệ thống điện quốc gia năm 2027, có tính đến năm 2028 và nhìn xa hơn. NSMO chủ trì, phối hợp Cục Điện lực tính toán mọi dự án nguồn với tầm nhìn dài hạn; đề xuất cụ thể kịch bản cơ sở, kịch bản điều hành, kịch bản kiểm tra cho cao điểm mùa khô; làm rõ khả năng cung ứng điện theo từng giai đoạn, lưu ý số liệu, dự báo nhu cầu và biểu đồ phụ tải; tính đủ khả dụng nguồn và các rủi ro, kể cả sự cố xảy ra đồng thời, sự cố kép, bảo đảm độ ổn định và dự phòng của hệ thống. Đẩy nhanh ứng dụng công nghệ bản sao số (Digital Twins), đưa vào vận hành chậm nhất trong quý I/2027. Ngay sau khi phương thức vận hành được phê duyệt, Bộ Công Thương ban hành Chỉ thị về bảo đảm cung ứng điện năm 2027-2028.
Bộ trưởng cũng yêu cầu chủ động điều tiết, tích nước các hồ thủy điện phục vụ mùa khô năm 2027. NSMO, Cục Điện lực phối hợp các cơ quan chuyên môn của Bộ Nông nghiệp và Môi trường, các địa phương tích nước tối đa tới 31/12/2026, tiếp tục giữ nước tới hết 31/3/2027; quản trị đồng bộ, tối ưu, tiết kiệm tài nguyên nước cho phát điện; phối hợp Cục Kỹ thuật an toàn và Môi trường công nghiệp xây dựng kế hoạch khai thác, sử dụng nước hạ du, trình hai Bộ thống nhất trước ngày 31/12/2026. Bộ trưởng đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường khẩn trương trình Thủ tướng Chính phủ điều chỉnh các quy trình vận hành hồ chứa.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh nhiệm vụ duy trì công suất khả dụng của các nhà máy điện. Các đơn vị phối hợp chủ sở hữu, chủ đầu tư nhà máy xây dựng kế hoạch tổng thể về vận hành, bảo dưỡng, sửa chữa, hạn chế ảnh hưởng của sửa chữa và vướng mắc môi trường tới cung ứng điện; ưu tiên bố trí sửa chữa nhiệt điện vào tháng 1 tới tháng 4, hạn chế dừng máy vào cao điểm mùa khô và cuối năm; siết chặt kỷ luật vận hành, không để xảy ra sự cố chủ quan.
Cùng với đó, bảo đảm đủ nhiên liệu phát điện theo kịch bản NSMO xây dựng. Cục Năng lượng - Dầu khí phối hợp Petrovietnam, PV GAS, TKV, Binh đoàn 19 và các doanh nghiệp xây dựng biểu đồ cung cấp than, khí, dầu đồng bộ với phương thức vận hành; sớm hoàn thiện cơ chế bổ sung LNG nhập khẩu, hoàn thành kết nối kho LNG Cái Mép với kho LNG Thị Vải để cấp khí sớm; bảo đảm tồn kho than, dầu dự phòng trước mùa khô.
Tập trung đẩy nhanh các công trình nguồn điện, lưới điện trọng điểm. Cục Điện lực làm việc với các chủ đầu tư rà soát, đôn đốc tiến độ, bảo đảm đồng bộ nguồn và lưới, tránh đầu tư dàn trải, lãng phí; đẩy nhanh các trạm biến áp 500 kV cấp điện cho miền Bắc; đẩy mạnh nhập khẩu điện.
Bên cạnh đó, khẩn trương triển khai các giải pháp bổ sung công suất đỉnh. Phát triển hệ thống pin lưu trữ năng lượng (BESS) theo quy mô và khung giá đã xác định; EVN, Petrovietnam, TKV và các chủ đầu tư rà soát, đăng ký quy mô đầu tư lưu trữ. Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố phối hợp ngành điện thúc đẩy điện mặt trời mái nhà tại các khu công nghiệp, khách hàng lớn, công sở; triển khai việc giao chỉ tiêu phát triển điện mặt trời mái nhà cho các địa phương.
Bộ trưởng yêu cầu siết chặt, tăng cường quản lý nhu cầu điện. Triển khai hiệu quả Chỉ thị số 10/CT-TTg về tiết kiệm điện; thực hiện điều chỉnh phụ tải, phấn đấu giảm tối thiểu khoảng 3.000 MW công suất đỉnh tại miền Bắc năm 2027; đẩy mạnh sử dụng điện tiết kiệm, hiệu quả trong sản xuất, kinh doanh và sinh hoạt, nhất là giờ cao điểm.
Anh Thơ
